Thủ tục làm lý lịch tư pháp | Hướng dẫn chi tiết 2026

Thủ tục làm lý lịch tư pháp đang ngày càng được nhiều cá nhân quan tâm khi cần hoàn thiện hồ sơ đi làm, xin visa, định cư hay bổ sung lý lịch nghề nghiệp theo quy định của pháp luật. Với yêu cầu kiểm tra thông tin chính xác và xác nhận tình trạng án tích, thủ tục này đòi hỏi người thực hiện phải nắm rõ quy trình cũng như chuẩn bị đầy đủ giấy tờ cần thiết. Nhiều người tìm kiếm dịch vụ làm lý lịch tư pháp nhanh hay hỗ trợ lý lịch tư pháp online nhưng lại gặp khó khăn vì thông tin phân tán hoặc hướng dẫn không rõ ràng. Nhờ sự hỗ trợ chuyên nghiệp, quá trình đăng ký được rút ngắn đáng kể và đảm bảo độ chính xác tuyệt đối của hồ sơ. Đây là yếu tố quan trọng giúp người dân tránh sai sót, hạn chế đi lại nhiều lần và đảm bảo kết quả hợp lệ theo yêu cầu. Với nhu cầu ngày càng tăng, việc hiểu đúng và thực hiện chuẩn thủ tục trở thành ưu tiên hàng đầu để tiết kiệm thời gian và chi phí.

Khái niệm và vai trò của lý lịch tư pháp

Lý lịch tư pháp là một trong những giấy tờ pháp lý quan trọng trong hệ thống quản lý nhà nước, được sử dụng rộng rãi trong nhiều thủ tục hành chính, lao động, du học, xuất nhập cảnh và tố tụng. Đây là tài liệu phản ánh tình trạng pháp lý của một cá nhân, giúp cơ quan, tổ chức và cá nhân xác định một người có hay không có án tích, có bị cấm đảm nhiệm chức vụ hoặc thành lập, quản lý doanh nghiệp hay không. Trong bối cảnh xã hội hiện đại, việc minh bạch hóa thông tin pháp lý đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng môi trường làm việc, kinh doanh và di cư an toàn, ổn định.

Lý lịch tư pháp được xem như công cụ hữu hiệu để phòng ngừa rủi ro pháp lý, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của công dân và hỗ trợ cơ quan nhà nước trong công tác quản lý nhân sự, cư trú, lao động và tư pháp. Ngoài ra, lý lịch tư pháp là tài liệu cần thiết trong nhiều hồ sơ quan trọng như xin việc, xuất khẩu lao động, bổ nhiệm chức vụ hoặc yêu cầu tòa án – cơ quan điều tra xác minh thông tin. Vì vậy, việc hiểu rõ khái niệm và vai trò của lý lịch tư pháp giúp cá nhân chủ động chuẩn bị hồ sơ đúng quy định, tránh sai sót và tiết kiệm thời gian khi thực hiện các thủ tục hành chính.

Lý lịch tư pháp là gì?

Lý lịch tư pháp là văn bản do cơ quan có thẩm quyền cấp, ghi nhận tình trạng án tích của một cá nhân, bao gồm việc xác nhận người đó có án tích, không có án tích hoặc đã được xóa án tích theo quy định pháp luật hình sự. Đồng thời, lý lịch tư pháp còn ghi nhận tình trạng một người có bị cấm đảm nhiệm chức vụ, thành lập hoặc quản lý doanh nghiệp, hợp tác xã theo quyết định của tòa án hay không.

Lý lịch tư pháp được chia thành hai loại: phiếu lý lịch tư pháp số 1 và phiếu lý lịch tư pháp số 2, mỗi loại phục vụ mục đích khác nhau trong quản lý nhà nước và trong các yêu cầu hành chính của công dân.

Vai trò của lý lịch tư pháp trong đời sống pháp lý

Lý lịch tư pháp giữ vai trò quan trọng trong nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội. Trong lao động – việc làm, đây là hồ sơ bắt buộc đối với nhiều ngành nghề đặc thù như giáo dục, tài chính, an ninh, du lịch, chăm sóc trẻ em… giúp đơn vị tuyển dụng đánh giá tư cách pháp lý của ứng viên.

Trong lĩnh vực tư pháp – tố tụng, lý lịch tư pháp hỗ trợ cơ quan tiến hành tố tụng xác minh án tích, phục vụ xét xử và thi hành án. Đối với cá nhân, lý lịch tư pháp cần thiết khi làm thủ tục nhập cảnh, định cư nước ngoài, nhận con nuôi, xin giấy phép lao động, bổ nhiệm chức vụ hoặc thành lập doanh nghiệp trong một số trường hợp.

Các trường hợp cần làm lý lịch tư pháp

Lý lịch tư pháp cần thiết trong các trường hợp như: xin việc ở ngành nghề đặc thù; xin giấy phép lao động cho người nước ngoài; đi du học, định cư; nhận con nuôi; tham gia đấu thầu; thành lập hoặc quản lý doanh nghiệp trong trường hợp bị yêu cầu xác minh. Thủ tục cũng được sử dụng trong quá trình tố tụng khi cơ quan điều tra hoặc tòa án yêu cầu.

Đối tượng và cơ quan có thẩm quyền cấp lý lịch tư pháp

Đối tượng được cấp lý lịch tư pháp rất rộng, bao gồm công dân Việt Nam, người nước ngoài cư trú hoặc đã từng cư trú tại Việt Nam, và các cơ quan, tổ chức có nhu cầu phục vụ hoạt động quản lý nhân sự, tố tụng, giám sát hoặc thủ tục hành chính. Hệ thống cơ quan cấp lý lịch tư pháp được phân chia theo cấp Trung ương và cấp tỉnh nhằm đảm bảo việc tiếp nhận và xử lý hồ sơ thuận tiện, nhanh chóng cho người dân trong cả nước.

Theo quy định của Luật Lý lịch tư pháp, mỗi cá nhân có quyền yêu cầu cấp phiếu lý lịch tư pháp để phục vụ nhu cầu học tập, làm việc, xuất ngoại hoặc giải quyết công việc cá nhân. Tổ chức, cơ quan nhà nước cũng có quyền đề nghị cấp lý lịch tư pháp trong trường hợp thật sự cần thiết nhằm phục vụ hoạt động tố tụng, điều tra hoặc thẩm tra nhân sự. Việc phân định rõ cơ quan có thẩm quyền giúp quá trình cấp phiếu được minh bạch, hạn chế sai sót và đảm bảo tính bảo mật thông tin của công dân.

Cá nhân, tổ chức nào có quyền yêu cầu cấp?

Công dân Việt Nam, người nước ngoài đang cư trú hoặc đã từng cư trú tại Việt Nam đều có quyền yêu cầu cấp phiếu lý lịch tư pháp. Ngoài ra, cơ quan tiến hành tố tụng (tòa án, viện kiểm sát, cơ quan điều tra) và các tổ chức nhà nước có thẩm quyền có thể yêu cầu cung cấp lý lịch tư pháp để phục vụ công tác quản lý, điều tra hoặc xét xử.

Cơ quan cấp lý lịch tư pháp tại Trung ương và địa phương

Cấp Trung ương: Trung tâm Lý lịch tư pháp quốc gia thuộc Bộ Tư pháp có thẩm quyền cấp phiếu cho công dân Việt Nam và người nước ngoài khi có yêu cầu đặc biệt.

Cấp địa phương: Sở Tư pháp các tỉnh, thành phố là cơ quan tiếp nhận và cấp phiếu lý lịch tư pháp cho cá nhân cư trú tại địa phương hoặc có yêu cầu theo quy định.

Việc phân cấp này giúp người dân thuận tiện hơn trong việc nộp hồ sơ, rút ngắn thời gian xử lý.

Phân biệt lý lịch tư pháp số 1 và số 2

Phiếu số 1: Cấp cho cá nhân và tổ chức, phục vụ mục đích xin việc, lao động, cư trú và các thủ tục hành chính thông thường, không ghi đầy đủ án tích đã được xóa.

Phiếu số 2: Cấp theo yêu cầu của cơ quan tố tụng hoặc theo yêu cầu cá nhân khi cần biết đầy đủ án tích, kể cả án tích đã được xóa.

Hồ sơ cần chuẩn bị khi làm lý lịch tư pháp

Lý lịch tư pháp là văn bản do Sở Tư pháp hoặc Trung tâm Lý lịch tư pháp quốc gia cấp nhằm xác nhận một cá nhân có hay không có án tích, đồng thời ghi nhận thông tin về việc bị cấm đảm nhiệm chức vụ, thành lập – quản lý doanh nghiệp theo bản án hoặc quyết định của tòa án. Hồ sơ xin cấp lý lịch tư pháp phải được chuẩn bị đầy đủ, chính xác để tránh việc hồ sơ bị trả lại hoặc kéo dài thời gian xử lý.

Hồ sơ cơ bản bao gồm: đơn đề nghị cấp lý lịch tư pháp, giấy tờ tùy thân để chứng minh nhân thân, giấy tờ xác minh nơi cư trú và giấy ủy quyền trong trường hợp người khác làm thay. Tùy từng trường hợp xin cấp phiếu số 1 hay phiếu số 2, yêu cầu hồ sơ có thể khác nhau nhưng về nguyên tắc đều phải bảo đảm xác minh đúng người, đúng thông tin pháp lý và cư trú.

Người Việt Nam cư trú trong nước, người nước ngoài đã – đang sinh sống tại Việt Nam hoặc người Việt Nam cư trú ở nước ngoài đều có thể xin lý lịch tư pháp, nhưng phải chứng minh được quá trình cư trú để cơ quan thẩm quyền truy cứu dữ liệu án tích.

Dưới đây là các thành phần hồ sơ chi tiết.

Đơn đề nghị cấp lý lịch tư pháp

Đơn đề nghị là thành phần bắt buộc trong hồ sơ. Mẫu đơn được ban hành theo quy định của Bộ Tư pháp và có sẵn trên Cổng dịch vụ công hoặc tại Sở Tư pháp. Trong đơn phải ghi rõ:

Thông tin cá nhân: họ tên, ngày sinh, giới tính

Số CMND/CCCD hoặc hộ chiếu

Nơi sinh, nơi đăng ký hộ khẩu thường trú, nơi cư trú hiện tại

Loại phiếu yêu cầu: phiếu số 1 hoặc phiếu số 2

Mục đích xin cấp (làm việc, bổ sung hồ sơ, xin việc nước ngoài, làm giấy phép…)

Người khai đơn phải ký và cam kết thông tin đúng sự thật. Đối với người nộp hồ sơ online, đơn sẽ được lập tự động trên hệ thống sau khi khai thông tin.

Giấy tờ tùy thân và chứng minh nhân thân

Giấy tờ tùy thân gồm CMND/CCCD hoặc hộ chiếu còn hiệu lực. Nếu xin cấp cho trẻ em dưới 14 tuổi thì dùng giấy khai sinh. Ngoài ra, hồ sơ cần có:

Sổ hộ khẩu hoặc giấy xác nhận cư trú

Tài liệu chứng minh nơi cư trú trước đây (nếu có thời gian sinh sống tại nhiều tỉnh thành)

Giấy tờ chứng minh quốc tịch đối với người nước ngoài

Thông tin trên giấy tờ tùy thân phải trùng khớp với đơn đề nghị, nếu có sai lệch phải điều chỉnh trước khi nộp.

Giấy ủy quyền khi làm thay

Trường hợp người khác đứng ra nộp hồ sơ thay, cần có giấy ủy quyền hợp lệ, kèm theo CMND/CCCD của người được ủy quyền. Riêng phiếu lý lịch tư pháp số 2, pháp luật yêu cầu không được ủy quyền, người xin phải trực tiếp nộp do liên quan đến thông tin án tích tuyệt mật.

Quy trình thực hiện thủ tục làm lý lịch tư pháp

Thủ tục xin cấp lý lịch tư pháp có thể thực hiện trực tiếp tại Sở Tư pháp, qua bưu điện hoặc online thông qua Cổng dịch vụ công quốc gia. Quy trình gồm ba bước chính: nộp hồ sơ, thẩm định – xác minh thông tin và nhận kết quả. Mỗi bước có yêu cầu cụ thể để đảm bảo quá trình xử lý được nhanh chóng và đúng pháp luật.

Nộp hồ sơ trực tiếp hoặc online

Người dân có thể nộp hồ sơ trực tiếp tại Sở Tư pháp nơi cư trú hoặc nơi tạm trú. Khi nộp trực tiếp, cần mang theo bản gốc CMND/CCCD, hộ chiếu để đối chiếu. Trường hợp nộp qua bưu điện, hồ sơ phải được chứng thực.

Nếu nộp online, người dân truy cập Cổng dịch vụ công quốc gia, điền thông tin, tải ảnh giấy tờ tùy thân và chọn hình thức nhận kết quả (bưu điện hoặc đến lấy trực tiếp). Hệ thống sẽ tự động tạo đơn đề nghị, người nộp chỉ cần thanh toán lệ phí trực tuyến.

Xác minh thông tin và thẩm định hồ sơ

Sau khi tiếp nhận, Sở Tư pháp tiến hành kiểm tra thông tin nhân thân, đối chiếu với dữ liệu dân cư và hồ sơ cư trú. Đồng thời, hồ sơ được gửi đến Trung tâm Lý lịch tư pháp quốc gia và các cơ quan Công an để xác minh tình trạng án tích, quá trình chấp hành pháp luật và các lệnh cấm đảm nhiệm chức vụ (nếu có).

Quá trình này có thể kéo dài từ 7–15 ngày làm việc tùy mức độ phức tạp về cư trú. Trường hợp thông tin không chính xác hoặc thiếu, Sở Tư pháp sẽ yêu cầu bổ sung hồ sơ.

Nhận kết quả và cấp lý lịch tư pháp

Sau khi xác minh hoàn tất, Sở Tư pháp sẽ cấp Phiếu lý lịch tư pháp số 1 hoặc số 2 theo yêu cầu ban đầu. Người dân có thể nhận kết quả trực tiếp hoặc qua bưu điện.

Phiếu số 1 thường được dùng cho mục đích xin việc, bổ sung hồ sơ, làm giấy phép. Phiếu số 2 được dùng khi cần kiểm tra toàn bộ án tích, chủ yếu áp dụng cho cơ quan tố tụng hoặc người muốn biết tình trạng án tích của chính mình.

Nếu hồ sơ đầy đủ, quá trình cấp phiếu diễn ra nhanh chóng; trường hợp nghi ngờ về nhân thân hoặc có yếu tố nước ngoài, thời gian xử lý có thể kéo dài hơn theo quy định.

Thời gian và chi phí làm lý lịch tư pháp

Lý lịch tư pháp (LLTP) là giấy tờ quan trọng trong nhiều thủ tục pháp lý như xin việc, bổ nhiệm chức vụ, làm hồ sơ hành chính, xin giấy phép lao động cho người nước ngoài, hay xin miễn giảm án tích. Thời gian và chi phí làm LLTP phụ thuộc vào loại phiếu (số 1 hoặc số 2), nơi nộp hồ sơ và hình thức nộp (trực tiếp hay trực tuyến). Theo quy định, người dân có thể làm LLTP tại Sở Tư pháp tỉnh/thành phố nơi thường trú hoặc tạm trú; trường hợp không xác định được nơi cư trú lâu dài có thể làm tại Trung tâm LLTP Quốc gia.

Để tránh kéo dài thời gian, người nộp cần chuẩn bị hồ sơ đầy đủ và kiểm tra kỹ thông tin cá nhân trước khi đăng ký. Với người từng cư trú ở nhiều tỉnh thành hoặc đã có thời gian sinh sống ở nước ngoài, cơ quan cấp LLTP cần thêm thời gian xác minh, dẫn đến thời gian xử lý lâu hơn. Dưới đây là chi tiết thời gian và chi phí theo quy định hiện hành:

Thời gian giải quyết theo quy định

Theo Luật LLTP và Thông tư 16/2013/TT-BTP:

Thời gian giải quyết tiêu chuẩn: 10 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ.

Trường hợp cần xác minh nhiều nơi (người từng cư trú tại nhiều tỉnh/thành): 15–20 ngày làm việc.

Đối với người nước ngoài cư trú tại Việt Nam: từ 15 đến 20 ngày làm việc tùy mức độ xác minh.

Nộp hồ sơ online qua Cổng dịch vụ công có thể giúp rút ngắn thời gian đi lại, nhưng thời hạn xử lý vẫn theo quy định trên.

Trong trường hợp hồ sơ thiếu, sai thông tin, hoặc phải bổ sung giấy tờ chứng minh thời gian cư trú, cơ quan cấp LLTP có thể kéo dài thời gian xử lý. Người nộp nên kiểm tra thông tin cá nhân (họ tên, ngày sinh, nơi cư trú) thật chính xác để tránh yêu cầu chỉnh sửa.

Chi phí, lệ phí và các khoản phát sinh

Theo Thông tư 244/2016/TT-BTC, lệ phí cấp LLTP được quy định như sau:

200.000 đồng/lần cấp đối với công dân Việt Nam.

100.000 đồng/lần cấp đối với sinh viên, người có công, gia đình liệt sĩ (được giảm 50%).

400.000 đồng/lần cấp đối với người nước ngoài.

Người nộp hồ sơ từ lần thứ hai trong cùng một năm sẽ được giảm 50% lệ phí.

Một số khoản phát sinh có thể gồm:

Phí sao y, công chứng giấy tờ.

Phí gửi hồ sơ qua bưu điện (nếu nộp trực tuyến hoặc nhận kết quả tại nhà).

Phí dịch vụ nếu sử dụng dịch vụ hỗ trợ làm LLTP.

Nhìn chung, chi phí LLTP khá thấp, nhưng người dân cần chuẩn bị đúng hồ sơ để tránh phát sinh thời gian và công sức bổ sung hồ sơ.

Những lưu ý quan trọng khi làm lý lịch tư pháp

Lý lịch tư pháp là giấy tờ quan trọng phục vụ nhiều mục đích như xin việc, bổ nhiệm chức vụ, du học, lao động nước ngoài, xin giấy phép kinh doanh ngành nghề có điều kiện hoặc hoàn thiện hồ sơ pháp lý theo yêu cầu của cơ quan Nhà nước. Tuy thủ tục xin lý lịch tư pháp không quá phức tạp, nhưng nhiều trường hợp hồ sơ vẫn bị trả lại do sai sót trong giấy tờ, khai báo chưa chính xác hoặc không đáp ứng điều kiện cấp phiếu. Việc nắm rõ những lưu ý quan trọng ngay từ đầu giúp người dân tiết kiệm thời gian, tránh phát sinh chi phí và đảm bảo nhận được kết quả đúng theo mục đích sử dụng.

Một trong những yếu tố quan trọng nhất là chuẩn bị hồ sơ đầy đủ, bao gồm CMND/CCCD, sổ hộ khẩu, tờ khai yêu cầu cấp phiếu và giấy tờ chứng minh nơi cư trú trong trường hợp có thay đổi. Với người đang cư trú ở nước ngoài hoặc người nước ngoài từng cư trú tại Việt Nam, hồ sơ cần bổ sung thêm giấy tờ cư trú, thị thực và địa chỉ liên hệ rõ ràng.

Ngoài ra, quá trình khai thông tin phải đảm bảo tính trung thực và chính xác tuyệt đối. Việc khai sai, khai thiếu hoặc không cập nhật thông tin cư trú có thể dẫn đến kết luận không đúng với tình trạng tiền án – tiền sự, ảnh hưởng đến việc sử dụng phiếu sau này. Một lưu ý quan trọng khác là thời gian giải quyết hồ sơ có thể kéo dài nếu người nộp hồ sơ từng cư trú ở nhiều địa phương hoặc có tiền án cần xác minh.

Dưới đây là ba nhóm lưu ý quan trọng mà người dân thường gặp khi làm lý lịch tư pháp.

Trường hợp hồ sơ bị trả lại và cách khắc phục

Hồ sơ xin lý lịch tư pháp thường bị trả lại khi thiếu giấy tờ tùy thân, giấy tờ cư trú không trùng khớp thông tin, ảnh mờ – không đúng chuẩn hoặc tờ khai bị sai thông tin cá nhân. Trường hợp người đã từng đổi số CMND/CCCD nhưng không khai báo trong tờ khai cũng gây chậm trễ xác minh. Người nước ngoài hoặc người Việt Nam định cư ở nước ngoài dễ bị yêu cầu bổ sung vì thiếu giấy tờ chứng nhận cư trú hoặc thị thực hợp lệ.

Để khắc phục, người nộp cần rà soát lại toàn bộ thông tin, chuẩn bị giấy tờ bản gốc rõ ràng, cập nhật đúng số CCCD và cung cấp địa chỉ cư trú đầy đủ theo từng giai đoạn. Nếu có thay đổi nhân khẩu, nên chuẩn bị thêm giấy xác nhận cư trú để cơ quan cấp phiếu dễ dàng đối chiếu.

Các rủi ro pháp lý nếu khai sai thông tin

Khai sai thông tin trong hồ sơ lý lịch tư pháp có thể dẫn đến nhiều hệ quả nghiêm trọng. Nếu cố ý khai sai nhằm che giấu tiền án, người yêu cầu có thể bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự tùy mức độ. Việc khai không trung thực còn khiến phiếu được cấp không đúng thực tế, dẫn đến hồ sơ xin việc, hồ sơ đi nước ngoài hoặc hồ sơ xin giấy phép kinh doanh bị từ chối. Ngoài ra, khi cơ quan có thẩm quyền phát hiện sai lệch, người nộp sẽ phải làm lại hồ sơ từ đầu và quá trình xác minh có thể kéo dài hơn bình thường.

Tư vấn dịch vụ làm lý lịch tư pháp trọn gói

Dịch vụ lý lịch tư pháp trọn gói giúp khách hàng chuẩn bị hồ sơ nhanh chóng, hạn chế sai sót, nộp hồ sơ đúng cơ quan và nhận kết quả trong thời gian ngắn. Đơn vị dịch vụ hỗ trợ từ A–Z, đặc biệt với trường hợp ở xa, bận rộn hoặc từng cư trú ở nhiều địa phương.

Thủ tục làm lý lịch tư pháp sẽ trở nên đơn giản hơn rất nhiều khi người dân nắm rõ quy trình và được hỗ trợ đúng cách từ các đơn vị chuyên nghiệp. Việc sử dụng dịch vụ làm lý lịch tư pháp nhanh giúp hồ sơ hạn chế sai sót, đảm bảo thông tin chuẩn xác và tiết kiệm tối đa thời gian xử lý. Nhờ sự am hiểu pháp luật và kinh nghiệm thực tế, các chuyên viên có thể hướng dẫn người dân từ bước nộp hồ sơ đến khi nhận kết quả trực tiếp hoặc qua bưu điện. Điều này mang đến sự thuận lợi cao, đặc biệt đối với người bận rộn, người ở xa hoặc có nhu cầu làm lý lịch tư pháp gấp. Lựa chọn giải pháp hỗ trợ phù hợp chính là chìa khóa để hoàn tất thủ tục nhanh, an toàn và đúng quy định. Hãy chủ động liên hệ để được tư vấn chi tiết và hoàn thiện hồ sơ lý lịch tư pháp một cách hiệu quả nhất.