PCCC cửa hàng thực phẩm – Quy định, hồ sơ & chi phí xin giấy phép chuẩn 2026
PCCC cửa hàng thực phẩm là yêu cầu bắt buộc và đóng vai trò quan trọng trong quá trình vận hành của bất kỳ cơ sở kinh doanh thực phẩm nào. Khi lượng hàng hóa đa dạng, hệ thống điện hoạt động liên tục và khách hàng ra vào thường xuyên, nguy cơ cháy nổ càng tăng cao nếu không có biện pháp phòng ngừa phù hợp. Chính vì vậy, việc tuân thủ đầy đủ quy định và tiêu chuẩn an toàn PCCC là điều không thể bỏ qua. Một cửa hàng đáp ứng chuẩn PCCC không chỉ đảm bảo an toàn tính mạng và tài sản mà còn giúp chủ kinh doanh tránh các khoản phạt lớn. Ngoài ra, việc xin giấy phép PCCC đúng quy trình còn giúp tạo dựng uy tín với khách hàng. Hiểu đúng và làm đúng PCCC sẽ giúp cửa hàng vận hành ổn định, bền vững và chuyên nghiệp. Bài viết dưới đây sẽ hướng dẫn bạn toàn bộ quy định, hồ sơ và chi phí cần thiết.
PCCC cửa hàng thực phẩm là gì?
PCCC cửa hàng thực phẩm là tập hợp các quy định, tiêu chuẩn và biện pháp phòng cháy chữa cháy áp dụng cho mô hình kinh doanh thực phẩm như: cửa hàng tạp hóa – thực phẩm, siêu thị mini, cửa hàng tiện lợi, quầy bán đồ khô – đồ đông lạnh, cửa hàng thực phẩm sạch, bếp chế biến, cửa hàng bán đồ ăn sẵn. Khác với cửa hàng quần áo hay văn phòng thông thường, cửa hàng thực phẩm tiềm ẩn nhiều yếu tố dễ phát sinh cháy nổ: tủ đông, tủ mát chạy liên tục; kho chứa bao bì dễ cháy; dây điện công suất cao; thiết bị nấu nướng; khu vực chế biến gần nguồn nhiệt; lối đi chật hẹp và trữ hàng hóa với mật độ lớn.
Do đó, pháp luật yêu cầu các cửa hàng thực phẩm phải tuân thủ tiêu chuẩn an toàn PCCC, từ bố trí mặt bằng, hệ thống điện, bình chữa cháy xách tay, biển báo thoát hiểm, nội quy PCCC, cho tới việc tập huấn nghiệp vụ. Một số mô hình (như siêu thị mini, cửa hàng có kho trữ hàng lớn, bếp chế biến) còn thuộc diện thẩm duyệt PCCC hoặc đăng ký kiểm tra định kỳ với cơ quan công an PCCC.
PCCC không chỉ là yêu cầu pháp lý mà còn là “lá chắn” bảo vệ cửa hàng trước các rủi ro: chập điện gây cháy tủ đông – tủ mát, cháy dầu mỡ trong khu bếp, cháy lan từ nhà dân liền kề, hoặc cháy từ kho hàng trữ nhiều vật liệu dễ cháy. Một sự cố PCCC có thể khiến cửa hàng thiệt hại hàng trăm triệu, mất toàn bộ hàng hóa, dừng hoạt động dài ngày và bị xử phạt nếu không tuân thủ đúng quy định. Vì vậy, hiểu rõ PCCC cửa hàng thực phẩm là bước đầu tiên để vận hành mô hình an toàn – đúng luật – bền vững, đặc biệt trong bối cảnh các địa phương đang tăng cường siết chặt công tác phòng cháy trong lĩnh vực thương mại – dịch vụ.
Đặc thù nguy cơ cháy nổ của cửa hàng thực phẩm
Cửa hàng thực phẩm có mức độ rủi ro cháy nổ cao hơn nhiều ngành bán lẻ khác vì hội tụ nhiều yếu tố nguy hiểm:
- Thiết bị điện công suất lớn: tủ đông, tủ mát, máy hút mùi, bếp điện, đèn chiếu sáng chạy liên tục 24/7, dễ gây quá tải điện hoặc chập mạch nếu dây điện kém chất lượng.
- Kho hàng chứa vật liệu dễ cháy: thùng carton, bao bì nhựa, túi nilon, gia vị khô, bánh kẹo… tích trữ với số lượng lớn trong không gian nhỏ, tạo điều kiện lửa lan rất nhanh.
- Khu chế biến – bếp nấu (nếu có): dầu mỡ, bếp gas, lò nướng, bếp chiên… có nguy cơ cháy cao do nhiệt độ lớn và dễ bắt lửa.
- Không gian hẹp, nhiều kệ hàng khiến việc thoát hiểm khó khăn nếu xảy ra sự cố.
Ngoài ra, cửa hàng thực phẩm thường hoạt động liên tục, đèn – tủ lạnh không tắt, dẫn đến thiết bị xuống cấp nhanh, dây dẫn nóng, ổ cắm bị quá tải. Chỉ một sự cố nhỏ như tia lửa điện từ ổ cắm lỏng cũng có thể dẫn đến cháy lan nếu kệ hàng chất đầy vật liệu dễ cháy. Vì vậy, nhận diện đúng điểm nguy hiểm giúp chủ cửa hàng xây dựng phương án PCCC phù hợp ngay từ đầu.
Hoặc nhấc máy lên, Gọi ngay cho chúng tôi: 0932 785 561 - 0868 458 111 (zalo).
Mức độ rủi ro & yêu cầu pháp lý tương ứng
Tùy vào quy mô, diện tích và loại hình kinh doanh, cửa hàng thực phẩm sẽ thuộc một trong các mức quản lý PCCC khác nhau. Nhìn chung, yêu cầu pháp lý gồm:
- Yêu cầu cơ bản (đa số cửa hàng nhỏ):
○ Trang bị tối thiểu bình chữa cháy xách tay, nội quy – biển cấm lửa, sơ đồ thoát nạn.
○ Kiểm tra hệ thống điện, tránh quá tải, sử dụng aptomat – dây dẫn chất lượng.
○ Bố trí lối thoát hiểm thông thoáng, không chắn cửa.
○ Ghi chép sổ theo dõi PCCC và tham gia tập huấn PCCC cơ bản.
- Yêu cầu nâng cao (siêu thị mini, cửa hàng lớn, có kho hoặc bếp chế biến):
○ Có thể thuộc diện thẩm duyệt thiết kế PCCC và nghiệm thu PCCC.
○ Lắp đặt đèn thoát hiểm, đèn chiếu sáng sự cố, chuông báo cháy.
○ Trang bị bình chữa cháy khí/ bột, chăn dập lửa, tủ PCCC.
○ Đảm bảo khu bếp có thiết bị chống cháy dầu mỡ, van chống rò gas.
Nếu cửa hàng không đáp ứng yêu cầu PCCC nhưng vẫn hoạt động, nguy cơ bị xử phạt hành chính, đình chỉ hoạt động, thậm chí truy cứu trách nhiệm nếu gây hậu quả nghiêm trọng. Vì vậy, tuân thủ PCCC là nghĩa vụ bắt buộc và là yếu tố sống còn của bất kỳ cửa hàng thực phẩm nào.
Quy định PCCC cửa hàng thực phẩm 2026
Bắt đầu từ năm 2026, nhiều quy định về Phòng cháy chữa cháy (PCCC) áp dụng cho hộ kinh doanh, cửa hàng thực phẩm, siêu thị mini, cửa hàng tiện lợi sẽ được siết chặt hơn, đặc biệt tại các đô thị lớn như Hà Nội, TP.HCM, Cần Thơ. Đây là bước quan trọng nhằm đảm bảo an toàn tính mạng, tài sản cho người kinh doanh và cộng đồng xung quanh.
Các tiêu chuẩn PCCC bắt buộc phải đáp ứng
Theo Nghị định 136/2020/NĐ-CP (và sửa đổi năm 2025 dự kiến có hiệu lực từ 2026), các cửa hàng kinh doanh thực phẩm thuộc loại hình hộ kinh doanh, cơ sở có nguy cơ cháy nổ phải:
- Lập hồ sơ quản lý PCCC, bao gồm bản vẽ mặt bằng, sơ đồ thoát hiểm, phương án chữa cháy tại chỗ
- Trang bị đầy đủ bình chữa cháy xách tay, hệ thống báo cháy (nếu diện tích > 300m²)
- Có nội quy, biển cấm lửa, biển thoát hiểm đặt tại vị trí dễ thấy
- Tập huấn kiến thức PCCC định kỳ cho chủ hộ và người lao động (tối thiểu 1 lần/năm)
Ngoài ra, nếu hộ kinh doanh sử dụng gas công nghiệp, nấu nướng trực tiếp, sẽ thuộc diện cần thẩm duyệt PCCC trước khi hoạt động chính thức.
Diện tích – kết cấu – lối thoát hiểm theo quy định
Tùy vào diện tích và quy mô hoạt động, các cửa hàng thực phẩm cần:
- Có ít nhất 1 lối thoát hiểm độc lập, thông thoáng, không bị che chắn
- Diện tích > 100m² hoặc có từ 10 người thường xuyên làm việc, cần tối thiểu 2 lối thoát
- Trần, tường, sàn phải dùng vật liệu chống cháy, không dùng nhựa, mút xốp dễ bắt lửa
- Khu vực bếp nấu, kho hàng, khu trưng bày phải được phân tách rõ ràng, hạn chế vật dễ cháy
📍Ở TP.HCM, nhiều cơ sở bị buộc ngừng kinh doanh tạm thời do không đảm bảo lối thoát hiểm, bố trí kho hàng cản trở lối thoát hoặc không có sơ đồ PCCC công khai.
Hệ thống điện & thiết bị tiêu chuẩn an toàn
Một trong những nguyên nhân gây cháy nổ phổ biến nhất tại hộ kinh doanh thực phẩm là do sử dụng hệ thống điện không đảm bảo an toàn. Theo quy định:
- Dây dẫn điện phải đi trong ống cách nhiệt, âm tường hoặc treo cao, không vắt ngang lối đi
- Ổ cắm, cầu dao, CB phải đặt nơi dễ quan sát, có nhãn cảnh báo
- Không sử dụng cùng lúc nhiều thiết bị điện có công suất cao (bếp điện, lò vi sóng, tủ mát…) trên cùng một ổ cắm
- Đèn chiếu sáng thoát hiểm, đèn dự phòng là bắt buộc với cơ sở > 150m² hoặc hoạt động ban đêm
✅ Lưu ý: Khi thẩm duyệt hồ sơ PCCC, lực lượng chức năng sẽ kiểm tra hệ thống điện thực tế, không chỉ dựa vào bản vẽ.
Danh mục trang thiết bị PCCC cần có trong cửa hàng thực phẩm
Trong cửa hàng thực phẩm – đặc biệt là cửa hàng tiện lợi, siêu thị mini, shop đồ khô, kho thực phẩm đông lạnh… – nguy cơ cháy nổ luôn hiện hữu do hệ thống điện, tủ đông, tủ mát hoạt động liên tục, hàng hóa xếp dày, khó thoát hiểm. Vì vậy, việc trang bị đầy đủ và đúng loại thiết bị phòng cháy chữa cháy (PCCC) không chỉ là yêu cầu pháp lý khi xin thẩm duyệt, nghiệm thu PCCC, mà còn là “lớp áo giáp bảo vệ” cho người, hàng hóa và uy tín kinh doanh.
Danh mục trang thiết bị PCCC cho cửa hàng thực phẩm có thể chia làm 3 nhóm chính: (1) Thiết bị chữa cháy cơ bản và biển báo thoát nạn như bình chữa cháy, đèn exit, đèn sự cố, bảng chỉ dẫn; (2) Hệ thống báo cháy – chữa cháy phù hợp với quy mô và mô hình cửa hàng; (3) Trang thiết bị giá kệ, kho lạnh, hệ thống điện phải đảm bảo tiêu chuẩn an toàn, hạn chế tối đa phát sinh tia lửa, chập cháy. Nếu biết cách kết hợp 3 nhóm này ngay từ khâu thiết kế, chủ cửa hàng sẽ dễ dàng đáp ứng yêu cầu PCCC, giảm chi phí chỉnh sửa về sau và yên tâm hơn khi có đoàn kiểm tra.
Bình chữa cháy, biển báo, đèn exit, đèn sự cố
Bộ “cơ bản” mà hầu như cửa hàng thực phẩm nào cũng phải có gồm:
- Bình chữa cháy xách tay: thường là bình bột hoặc bình khí CO₂, bố trí tại các vị trí dễ quan sát, gần cửa ra vào, quầy thu ngân, khu vực điện tổng, khu kho. Số lượng và dung tích bình phụ thuộc diện tích và mức độ nguy hiểm cháy nổ, nhưng nguyên tắc là “đi vài bước là thấy bình”.
- Biển báo PCCC và nội quy: biển “Cấm lửa, cấm hút thuốc”, nội quy PCCC và sơ đồ thoát nạn dán tại nơi dễ nhìn để nhân viên, khách hàng nhận biết.
- Đèn exit (đèn chỉ dẫn lối thoát hiểm) trên cửa ra vào, lối hành lang dẫn ra ngoài, giúp mọi người tìm đường thoát khi mất điện, khói nhiều.
- Đèn sự cố tự sáng khi mất điện, đảm bảo ánh sáng tối thiểu cho việc sơ tán.
Những thiết bị này không chỉ để “đối phó hồ sơ”, mà còn trực tiếp quyết định khả năng phản ứng nhanh trong vài phút đầu khi sự cố xảy ra, hạn chế cháy lan diện rộng.
Hệ thống báo cháy – chữa cháy phù hợp từng mô hình
Tùy diện tích và tính chất kinh doanh, cửa hàng thực phẩm có thể chỉ cần trang bị thiết bị chữa cháy đơn lẻ, hoặc phải lắp hệ thống báo cháy – chữa cháy tự động. Với cửa hàng nhỏ, một tầng, ít khu vực kín, có thể đủ với: đầu báo khói đơn, chuông – còi báo cháy, nút nhấn khẩn cấp. Mục tiêu là phát hiện khói, nhiệt bất thường sớm để nhân viên kịp thời xử lý bằng bình chữa cháy xách tay.
Với siêu thị mini, kho thực phẩm, cửa hàng nhiều tầng hoặc nằm trong tòa nhà, trung tâm thương mại, thường phải tuân thủ tiêu chuẩn cao hơn: lắp hệ thống báo cháy tự động (đầu báo khói/nhiệt, trung tâm báo cháy, chuông – đèn báo), thậm chí kết nối với hệ thống chữa cháy vách tường hoặc sprinkler tự động của tòa nhà. Chủ cửa hàng nên làm việc với đơn vị tư vấn PCCC ngay từ đầu để chọn giải pháp phù hợp, tránh lắp đặt sơ sài rồi bị yêu cầu cải tạo, vừa tốn kém vừa ảnh hưởng tiến độ khai trương.
Kệ hàng, kho lạnh, thiết bị điện an toàn
Ngoài thiết bị “thấy được”, nhiều nguy cơ cháy lại xuất phát từ kệ hàng, kho lạnh, thiết bị điện. Kệ hàng cần được bố trí cách tủ điện, ổ cắm, bảng điện một khoảng an toàn; không che khuất bình chữa cháy, không chắn lối thoát hiểm. Kho lạnh, tủ mát, tủ đông phải dùng dây dẫn, aptomat riêng, tránh cắm chung ổ với nhiều thiết bị công suất lớn khác. Dây điện cần luồn ống, đi cao, tránh ẩm ướt, tránh chuột cắn.
Khu vực chứa thùng carton, bao bì, nilon phải gọn gàng, không sát nguồn nhiệt. Định kỳ nên kiểm tra, bảo dưỡng hệ thống điện, tủ lạnh, thay thế dây cũ, ổ cắm lỏng. Khi kết hợp tốt giữa trang thiết bị PCCC và việc bố trí hàng hóa, điện, kho lạnh an toàn, cửa hàng thực phẩm vừa đáp ứng quy định, vừa giảm đáng kể rủi ro cháy nổ trong quá trình kinh doanh.
Thủ tục xin giấy phép PCCC cho cửa hàng thực phẩm
Khi kinh doanh thực phẩm, đồ ăn sẵn, đặc biệt tại các mặt bằng có diện tích lớn, sử dụng bếp gas, thiết bị nhiệt, kho lạnh…, chủ cơ sở cần tuân thủ quy định về phòng cháy chữa cháy (PCCC) để đảm bảo an toàn và đủ điều kiện hoạt động.
Tùy theo quy mô, ngành nghề, loại thiết bị sử dụng, cửa hàng có thể thuộc diện làm cam kết PCCC hoặc phải xin thẩm duyệt thiết kế PCCC, nghiệm thu PCCC. Nếu không có hồ sơ PCCC đúng quy định, cơ sở dễ bị xử phạt hành chính, buộc ngừng hoạt động hoặc không đủ điều kiện xin giấy VSATTP, giấy phép môi trường.
Hồ sơ cam kết / thẩm duyệt theo từng nhóm cửa hàng
Căn cứ theo Nghị định 136/2020/NĐ-CP, cửa hàng thực phẩm được chia thành hai nhóm:
- Nhóm 1 – Làm cam kết PCCC: áp dụng với cửa hàng có diện tích dưới 300m², không sử dụng bếp gas, không chứa hàng hóa dễ cháy nổ.
✔️ Hồ sơ gồm:
○ Văn bản cam kết đảm bảo an toàn PCCC (theo mẫu Phụ lục IV, Nghị định 136)
○ Bản sao giấy đăng ký kinh doanh
○ Bản vẽ mặt bằng cửa hàng, bố trí lối thoát hiểm, bình chữa cháy
- Nhóm 2 – Thẩm duyệt thiết kế PCCC: áp dụng với cửa hàng có diện tích trên 300m², sử dụng bếp, thiết bị nhiệt, kho lạnh, gas công nghiệp
✔️ Hồ sơ gồm:
○ Bản vẽ thiết kế PCCC (điện, thoát hiểm, thiết bị chữa cháy…)
○ Văn bản đề nghị thẩm duyệt
○ Bản thuyết minh giải pháp PCCC
○ Bản sao GCN đăng ký kinh doanh, giấy tờ pháp lý mặt bằng
Cơ sở cần xác định đúng nhóm của mình để nộp đúng loại hồ sơ, tránh bị trả lại hoặc kéo dài thời gian xử lý.
Quy trình nộp hồ sơ – thời gian xử lý
Sau khi chuẩn bị hồ sơ, chủ cửa hàng nộp tại Công an Quận/Huyện – Đội Cảnh sát PCCC hoặc Phòng Cảnh sát PCCC cấp tỉnh (nếu thẩm duyệt thiết kế).
Bước xử lý:
- Hồ sơ cam kết: xử lý trong 3–5 ngày làm việc, cấp giấy xác nhận cam kết PCCC.
- Hồ sơ thẩm duyệt: xử lý trong 10–15 ngày làm việc, phụ thuộc vào độ phức tạp bản vẽ.
Trường hợp thiếu sót hoặc chưa đạt yêu cầu, cơ quan PCCC sẽ yêu cầu bổ sung, chỉnh sửa. Chủ cơ sở nên thường xuyên theo dõi, làm việc trực tiếp với cán bộ xử lý để tránh hồ sơ bị “treo” lâu.
Hồ sơ nên được nộp trước khi khai trương hoặc lắp đặt thiết bị nhiệt, tránh bị phạt vi phạm hành chính từ 5–15 triệu đồng nếu hoạt động không có giấy phép PCCC.
Yêu cầu nghiệm thu – kiểm tra thực tế
Với các cửa hàng thuộc diện thẩm duyệt thiết kế PCCC, sau khi hoàn thiện lắp đặt theo bản vẽ được duyệt, chủ cơ sở cần làm thủ tục đăng ký nghiệm thu PCCC.
Thành phần hồ sơ nghiệm thu:
- Văn bản đề nghị nghiệm thu
- Biên bản kiểm tra hệ thống PCCC nội bộ
- Ảnh chụp thực tế công trình, thiết bị PCCC đã lắp đặt
- Biên bản bàn giao thiết bị (nếu thuê đơn vị lắp đặt)
Cơ quan PCCC sẽ cử đoàn kiểm tra thực tế tại hiện trường: kiểm tra bình chữa cháy, lối thoát hiểm, đèn báo, chuông báo cháy, khả năng vận hành hệ thống…
Nếu đạt yêu cầu, sẽ được cấp Biên bản nghiệm thu và Giấy chứng nhận đủ điều kiện PCCC. Đây là điều kiện bắt buộc để tiếp tục xin các loại giấy phép khác như VSATTP, môi trường, giấy phép xây dựng (nếu có cải tạo).
Chi phí PCCC cửa hàng thực phẩm 2026
Trong năm 2026, yêu cầu về phòng cháy chữa cháy (PCCC) đối với hộ kinh doanh, đặc biệt là trong lĩnh vực bán đồ ăn sẵn, thực phẩm chế biến, tiếp tục được siết chặt theo Nghị định 136/2020/NĐ-CP và các thông tư hướng dẫn. Tùy quy mô cửa hàng, loại thiết bị sử dụng (bếp gas, bếp điện, máy hút mùi…) và vị trí kinh doanh (trong chợ, khu dân cư, mặt đường lớn), cơ quan PCCC tại địa phương như Cần Thơ, TP.HCM, Bình Thuận, Hà Nội có thể yêu cầu lập hồ sơ PCCC, kiểm định thiết bị, hoặc tối thiểu phải có đủ phương tiện chữa cháy ban đầu. Dưới đây là các khoản chi phí quan trọng mà hộ kinh doanh cần dự trù.
Chi phí thiết bị PCCC ban đầu
Đây là khoản chi đầu tiên mà hộ kinh doanh cần trang bị, gồm các thiết bị cơ bản và bắt buộc theo quy định:
- Bình chữa cháy xách tay CO₂ hoặc bột khô (2–4 bình): khoảng 400.000 – 600.000 đồng/bình
- Nội quy – biển cấm lửa – hướng dẫn sử dụng thiết bị chữa cháy: 100.000 – 300.000 đồng/bộ
- Hệ thống báo cháy độc lập (nếu kinh doanh tại địa điểm >50m² hoặc có nguy cơ cao): từ 1.500.000 – 5.000.000 đồng/bộ
- Đèn thoát hiểm, đèn chiếu sáng sự cố (nếu có tầng hầm hoặc không gian kín): 500.000 – 1.000.000 đồng/đèn
Tổng chi phí thiết bị ban đầu thường dao động từ 1.5 đến 5 triệu đồng tùy quy mô cửa hàng. Việc trang bị đầy đủ thiết bị PCCC không chỉ để tránh bị xử phạt mà còn đảm bảo an toàn thực tế cho khu chế biến và khách hàng.
Chi phí lập hồ sơ – thẩm duyệt – kiểm định
Đối với các cửa hàng thực phẩm có diện tích lớn hơn 50m², sử dụng bếp gas công nghiệp, lắp đặt hệ thống điện công suất cao, hoặc nằm trong trung tâm thương mại/chung cư, thì bắt buộc phải lập hồ sơ thẩm duyệt PCCC. Các khoản chi phí bao gồm:
- Lập hồ sơ thiết kế, bản vẽ PCCC: 2 – 5 triệu đồng nếu thuê dịch vụ ngoài
- Phí thẩm duyệt và kiểm định thiết bị: khoảng 500.000 – 1.500.000 đồng/lần theo Thông tư 55/2021/TT-BTC
- Chi phí kiểm tra thực tế và cấp biên bản nghiệm thu: có thể miễn phí nếu đạt chuẩn ngay, nhưng sẽ phát sinh nếu phải cải tạo lại theo yêu cầu
Tổng chi phí lập hồ sơ và kiểm định có thể từ 3 – 7 triệu đồng, và nên thực hiện ngay từ khi chuẩn bị khai trương để tránh bị đình chỉ hoạt động do chưa đủ điều kiện PCCC.
Chi phí bảo trì – bảo dưỡng hàng năm
Sau khi đã trang bị và hoàn tất hồ sơ PCCC, hộ kinh doanh vẫn cần duy trì bảo trì – bảo dưỡng thiết bị định kỳ để đảm bảo an toàn và sẵn sàng ứng phó khi có sự cố. Các khoản chi bao gồm:
- Nạp bình chữa cháy định kỳ (6–12 tháng/lần): khoảng 80.000 – 150.000 đồng/bình/lần
- Bảo trì hệ thống báo cháy, đèn thoát hiểm: nếu có, chi phí dao động 300.000 – 1.000.000 đồng/năm
- Tập huấn PCCC định kỳ theo tổ dân phố hoặc yêu cầu của Phòng Cảnh sát PCCC: thường miễn phí nhưng cần đăng ký và tham gia
Ngoài ra, nếu có thay đổi kết cấu cửa hàng (làm vách ngăn, chuyển đổi mặt bằng…), hộ kinh doanh nên chủ động báo lại với cơ quan PCCC để cập nhật hồ sơ, tránh rủi ro bị xử phạt hành chính hoặc không được cấp lại biên bản đủ điều kiện khi kiểm tra định kỳ. Tổng chi phí bảo trì hàng năm ước khoảng 500.000 – 1.5 triệu đồng/năm.
Tham khảo thêm : Công bố sản phẩm là gì? Quy trình, chi phí và thủ tục mới nhất 2025
Lưu ý quan trọng để cửa hàng thực phẩm đạt chuẩn PCCC
Đối với các cửa hàng kinh doanh thực phẩm – đặc biệt là cửa hàng tiện lợi, quán ăn sẵn, cơ sở chế biến nhỏ lẻ trong khu dân cư – việc đảm bảo điều kiện phòng cháy chữa cháy (PCCC) là yêu cầu bắt buộc theo quy định pháp luật. Không ít hộ kinh doanh chủ quan, cho rằng mô hình nhỏ không cần xin xác nhận PCCC, dẫn đến bị xử phạt khi bị kiểm tra đột xuất hoặc không đủ điều kiện cấp phép kinh doanh.
Để đảm bảo cửa hàng đạt chuẩn PCCC, hộ kinh doanh cần quan tâm từ khâu bố trí mặt bằng, sắp xếp hàng hóa, đến trang bị thiết bị điện, bình chữa cháy, và lối thoát hiểm. Dưới đây là những lưu ý quan trọng và thường bị “bỏ sót” trong thực tế:
Lối thoát hiểm không bị che chắn
Lối thoát hiểm là yếu tố sống còn trong trường hợp xảy ra cháy nổ. Tuy nhiên, nhiều cửa hàng thực phẩm tận dụng mọi không gian để trưng bày hàng hóa, dẫn đến việc che chắn hoặc khóa chặt cửa thoát hiểm, đặc biệt tại các cửa hàng mặt phố, nhà ống chỉ có 1 lối ra vào.
Lưu ý bắt buộc:
- Lối thoát hiểm phải luôn thông thoáng, không để vật cản, không khóa trái.
- Có biển chỉ dẫn thoát hiểm, dạ quang nếu làm việc buổi tối.
- Với cửa hàng diện tích trên 50m², có kho riêng, hoặc kinh doanh kết hợp sinh hoạt gia đình, phải đảm bảo có ít nhất 2 lối thoát hiểm độc lập, nếu không phải có lối thông tầng hoặc cửa hậu.
Việc bị phát hiện không đảm bảo lối thoát hiểm có thể dẫn đến việc bị yêu cầu dừng hoạt động để cải tạo lại mặt bằng theo tiêu chuẩn PCCC.
Tuân thủ tiêu chuẩn sắp xếp – khoảng cách an toàn
Một lỗi phổ biến trong các cửa hàng thực phẩm là sắp xếp hàng hóa quá sát trần, chắn quạt thông gió, hoặc để gần thiết bị sinh nhiệt như bếp, đèn sưởi, máy lạnh… Việc này vừa gây cản trở lối thoát hiểm, vừa tiềm ẩn nguy cơ chập điện, cháy lan nhanh.
Cách bố trí đúng chuẩn:
- Giữ khoảng cách tối thiểu 0.5–1m giữa hàng hóa và thiết bị điện, ổ cắm, nguồn nhiệt.
- Không chất hàng sát trần, đặc biệt ở khu vực kho, nơi không có quạt thông gió.
- Các vật liệu dễ cháy như giấy, thùng carton, túi nilon phải để xa nơi nấu nướng, ổ cắm.
Cơ quan PCCC khi kiểm tra sẽ đánh giá cả việc sắp xếp, không chỉ giấy tờ hay thiết bị. Bố trí gọn gàng, thông thoáng là yêu cầu bắt buộc nếu muốn cửa hàng được cấp giấy xác nhận đủ điều kiện PCCC.
Trang bị hệ thống điện – chống cháy phù hợp
Hệ thống điện là nguyên nhân hàng đầu gây cháy nổ tại các hộ kinh doanh, đặc biệt khi tận dụng nhà ở để kinh doanh thực phẩm. Dây điện cũ, ổ cắm quá tải, sử dụng thiết bị công suất lớn không rõ nguồn gốc là những rủi ro tiềm ẩn.
Lưu ý bắt buộc:
- Hệ thống dây điện phải đi ống gen âm tường hoặc ống luồn chịu nhiệt.
- Ổ cắm, thiết bị điện phải có CB chống giật, chống quá tải riêng từng khu vực.
- Không cắm nhiều thiết bị công suất lớn (tủ đông, nồi điện, bếp từ…) vào cùng một ổ.
- Lắp ít nhất 2 bình chữa cháy bột hoặc CO₂, kiểm tra áp lực định kỳ 6 tháng/lần.
Ngoài ra, với cửa hàng có kho lạnh, tủ đông lớn, nên lắp thiết bị cảnh báo nhiệt độ hoặc rò rỉ điện. Việc tuân thủ các tiêu chuẩn kỹ thuật không chỉ để “đối phó” khi kiểm tra mà còn là biện pháp bảo vệ tài sản, tính mạng trong môi trường kinh doanh nhiều rủi ro như ngành thực phẩm.
Các lỗi thường gặp khiến cửa hàng thực phẩm bị xử phạt
Cửa hàng thực phẩm – từ tạp hóa, siêu thị mini, cửa hàng tiện lợi đến cửa hàng bán đồ ăn sẵn – đều thuộc nhóm có nguy cơ cháy nổ cao, vì sử dụng nhiều thiết bị điện công suất lớn, chứa nhiều vật liệu dễ cháy và hoạt động liên tục. Do đó, pháp luật quy định rất rõ về công tác phòng cháy chữa cháy (PCCC). Tuy nhiên, trên thực tế, rất nhiều cửa hàng bị xử phạt vì các lỗi cơ bản nhưng phổ biến như: thiếu bình chữa cháy, không có đèn thoát hiểm, không kiểm tra định kỳ, dây điện quá tải, ổ cắm kém chất lượng…
Những lỗi này không chỉ khiến cửa hàng bị phạt hành chính mà còn có nguy cơ bị đình chỉ hoạt động nếu vi phạm ở mức nghiêm trọng. Trong nhiều vụ cháy lớn, nguyên nhân thường xuất phát từ những chi tiết nhỏ nhưng bị xem nhẹ: ổ cắm lỏng, dây điện cũ, tủ đông chạy quá tải, không có phương tiện chữa cháy tại chỗ để xử lý kịp thời. Đặc biệt, cửa hàng thực phẩm có mật độ hàng hóa cao, khi cháy sẽ cháy lan cực nhanh, thời gian thoát hiểm rất ngắn.
Việc nắm rõ và tránh các lỗi PCCC giúp cửa hàng hoạt động an toàn, đúng quy định và bảo vệ tài sản – con người. Dưới đây là 3 lỗi phổ biến nhất khiến nhiều cửa hàng thực phẩm bị xử phạt.
Không trang bị đủ bình chữa cháy – đèn thoát hiểm
Đây là lỗi phổ biến nhất và cũng dễ bị xử phạt nhất. Nhiều cửa hàng chỉ trang bị 1 bình chữa cháy để “đối phó”, trong khi diện tích lớn hoặc chứa nhiều tủ đông – tủ mát cần ít nhất 2–3 bình bố trí tại vị trí dễ lấy. Ngoài ra, nhiều cửa hàng không có đèn thoát hiểm, đèn sự cố, hoặc có nhưng hỏng, không sáng.
Theo quy định, cửa hàng phải có:
- Bình chữa cháy dạng bột hoặc CO₂, kiểm tra còn hạn sử dụng;
- Đèn thoát hiểm gắn ở cửa chính;
- Đèn chiếu sáng sự cố phòng khi mất điện;
- Nội quy – biển cấm lửa – cấm hút thuốc.
Thiếu một trong các hạng mục này đều có thể bị xử phạt từ vài triệu đến hàng chục triệu đồng, tùy mức độ vi phạm và quy mô cửa hàng.
Không thực hiện kiểm tra PCCC định kỳ
Nhiều cửa hàng chỉ lắp đặt PCCC ban đầu rồi để đó, không kiểm tra định kỳ theo tháng/quý: bình chữa cháy hết khí nhưng không nạp lại, đèn thoát hiểm hỏng mà không thay, dây điện nóng bất thường nhưng không kiểm tra.
Theo quy định, chủ cửa hàng phải:
- Ghi sổ theo dõi PCCC hằng tháng;
- Kiểm tra bình chữa cháy (trọng lượng, áp suất);
- Kiểm tra đèn thoát hiểm – đèn sự cố;
- Kiểm tra hệ thống điện.
Không thực hiện đầy đủ, cửa hàng rất dễ bị lập biên bản khi kiểm tra đột xuất.
Sử dụng thiết bị điện không an toàn
Thiết bị điện là nguyên nhân gây cháy chủ yếu trong cửa hàng thực phẩm. Các lỗi thường gặp gồm:
- Dùng ổ cắm rẻ tiền, dây điện mỏng, không chịu tải;
- Tủ đông, tủ mát cắm vào một ổ duy nhất, gây quá tải;
- Dây điện cũ, bong tróc, không có ống gen bảo vệ;
- Nối dây điện thủ công, dùng nhiều ổ chia.
Những lỗi này không chỉ khiến cửa hàng bị phạt mà còn tiềm ẩn nguy cơ cháy lớn. Cửa hàng cần nâng cấp hệ thống điện, dùng thiết bị đúng chuẩn và kiểm tra định kỳ để đảm bảo an toàn tuyệt đối.
FAQ – Câu hỏi thường gặp về PCCC cửa hàng thực phẩm
Năm 2026, các quy định về Phòng cháy chữa cháy (PCCC) áp dụng cho cửa hàng thực phẩm sẽ tiếp tục siết chặt hơn, đặc biệt với các hộ kinh doanh, cửa hàng tiện lợi, siêu thị mini. Dưới đây là những câu hỏi thường gặp nhất mà Gia Minh ghi nhận khi hỗ trợ xin hồ sơ PCCC:
Cửa hàng thực phẩm có bắt buộc làm PCCC không?
✅ Có. Theo Phụ lục V – Nghị định 136/2020/NĐ-CP, các cơ sở kinh doanh thực phẩm thuộc nhóm có nguy cơ cháy nổ trung bình trở lên đều bắt buộc phải thực hiện quy định PCCC.
Cụ thể:
- Dù là hộ kinh doanh nhỏ lẻ, nếu có sử dụng điện công suất cao, gas, trưng bày sản phẩm dễ cháy, hoặc có khu chế biến – kho chứa hàng, thì vẫn phải lập hồ sơ PCCC
- Tùy theo diện tích, kết cấu, tính chất hoạt động mà có thể phải thẩm duyệt PCCC hoặc chỉ cần cam kết PCCC tại phường/xã
📌 Nhiều địa phương như TP.HCM, Huế, Cần Thơ đã tổ chức kiểm tra diện rộng đối với hộ kinh doanh thực phẩm từ cuối năm 2025.
Hồ sơ PCCC cửa hàng nhỏ dưới 30m² gồm những gì?
Với cửa hàng dưới 30m², không nấu nướng, không dùng gas hoặc các thiết bị nguy hiểm, thì thường chỉ cần nộp cam kết PCCC tại UBND phường/xã.
Hồ sơ bao gồm:
- Đơn cam kết đảm bảo an toàn PCCC theo mẫu
- Bản vẽ mặt bằng cửa hàng kèm sơ đồ thoát hiểm
- Ảnh hiện trạng bình chữa cháy, lối thoát hiểm
- CMND/CCCD và giấy đăng ký hộ kinh doanh
📌 Dù không cần thẩm duyệt, nhưng cửa hàng vẫn phải tuân thủ đầy đủ quy định tối thiểu như: bình chữa cháy, biển cấm lửa, sơ đồ PCCC, thiết bị điện an toàn…
Không làm PCCC bị phạt bao nhiêu?
Theo Điều 44 Nghị định 144/2021/NĐ-CP, nếu hộ kinh doanh không thực hiện đúng quy định PCCC, mức phạt gồm:
- Phạt tiền từ 5.000.000 – 15.000.000 đồng nếu không lập hồ sơ quản lý, không có bình chữa cháy, không có biển báo
- Phạt đến 30.000.000 đồng nếu không tổ chức tập huấn, không có phương án chữa cháy tại chỗ
- Nguy cơ bị đình chỉ hoạt động tạm thời, đặc biệt với các cơ sở có kho chứa hàng, khu chế biến
📍 TP.HCM và Hà Nội đều đang xử phạt mạnh tay từ 2025, đặc biệt với cửa hàng thực phẩm hoạt động gần khu dân cư, chợ, trường học.
PCCC cửa hàng thực phẩm không chỉ là yêu cầu pháp lý bắt buộc mà còn là yếu tố quan trọng đảm bảo an toàn cho mọi hoạt động kinh doanh. Khi tuân thủ đúng tiêu chuẩn, cửa hàng sẽ hạn chế rủi ro cháy nổ và tránh được các mức phạt đáng kể từ cơ quan chức năng. Ngoài ra, việc trang bị đầy đủ PCCC còn giúp nâng cao uy tín và sự chuyên nghiệp đối với khách hàng. Một cửa hàng đạt chuẩn PCCC sẽ tạo cảm giác yên tâm cho người mua và khẳng định trách nhiệm của chủ kinh doanh. Đây cũng là yếu tố nền tảng để cửa hàng vận hành ổn định, bền vững và giữ chân khách hàng lâu dài. Bài viết hy vọng đã mang đến thông tin đầy đủ và rõ ràng. Hãy chuẩn bị PCCC thật tốt để đảm bảo cửa hàng luôn an toàn và hoạt động hiệu quả.
