PCCC cho trạm dừng nghỉ và bãi đỗ xe tải đường dài | Yêu cầu – Tiêu chuẩn – Hồ sơ

PCCC cho trạm dừng nghỉ và bãi đỗ xe tải đường dài là một nội dung quan trọng mà mọi chủ đầu tư và đơn vị vận hành cần đặc biệt quan tâm. Khu vực này tập trung nhiều phương tiện vận tải cỡ lớn, có tải trọng lớn và sử dụng nhiên liệu dễ cháy, dẫn đến nguy cơ cháy nổ rất cao nếu không có biện pháp phòng ngừa hiệu quả. Ngoài phương tiện, trạm dừng nghỉ còn bao gồm nhà hàng, khu vệ sinh, khu sửa chữa, cửa hàng tiện ích và các thiết bị điện hoạt động liên tục, làm tăng rủi ro phát sinh sự cố. Vì vậy, pháp luật quy định rõ các tiêu chuẩn và điều kiện PCCC bắt buộc phải đáp ứng trong suốt quá trình xây dựng và vận hành. Tuy nhiên, không ít doanh nghiệp gặp khó khăn khi thực hiện thủ tục thẩm duyệt và nghiệm thu PCCC do hồ sơ phức tạp, yêu cầu kỹ thuật cao. Bài viết này được xây dựng nhằm giúp doanh nghiệp hiểu rõ toàn bộ quy định, điều kiện và quy trình PCCC mới nhất. Đây là nguồn thông tin cần thiết để bạn chuẩn bị đầy đủ, đúng và nhanh chóng cho hoạt động của mình. Khi thực hiện đúng ngay từ đầu, doanh nghiệp sẽ tiết kiệm thời gian, chi phí và vận hành an toàn hơn.

Tổng quan yêu cầu PCCC đối với trạm dừng nghỉ và bãi đỗ xe tải đường dài 

Trạm dừng nghỉ và bãi đỗ xe tải đường dài là những công trình hạ tầng quan trọng phục vụ hoạt động vận tải hàng hóa liên tỉnh. Đây là nơi tập trung nhiều xe tải, xe đầu kéo, container, xe chuyên dụng và số lượng lớn nhiên liệu, hàng hóa — đặc biệt là hàng dễ cháy. Do đặc thù hoạt động liên tục 24/7 và lượng phương tiện ra vào lớn, khu vực này luôn được xếp vào nhóm nguy cơ cháy nổ cao, đòi hỏi phải tuân thủ nghiêm ngặt các yêu cầu về phòng cháy chữa cháy (PCCC).

Theo quy định, trạm dừng nghỉ phải có đầy đủ hệ thống báo cháy, chữa cháy, chiếu sáng sự cố, biển cảnh báo và lối thoát nạn rõ ràng. Bãi đỗ xe cần được bố trí khoảng cách an toàn giữa các phương tiện, có sơ đồ phân luồng, khu cách ly xe chở hàng nguy hiểm và hệ thống cấp nước chữa cháy theo tiêu chuẩn. Bên cạnh đó, khu vực nhà hàng, cửa hàng tiện ích, khu kỹ thuật, nhà vệ sinh, khu sửa chữa xe, trạm nhiên liệu (nếu có) đều phải trang bị thiết bị PCCC tương ứng.

Nhân viên trạm dừng nghỉ và bảo vệ bãi đỗ xe phải được đào tạo PCCC định kỳ, nắm vững quy trình xử lý sự cố, biết sử dụng bình chữa cháy, lập phương án cứu nạn cứu hộ và phối hợp với lực lượng chức năng khi cần. Đồng thời, chủ đầu tư trạm dừng nghỉ phải xây dựng hồ sơ quản lý PCCC, tổ chức diễn tập hàng năm và kiểm định định kỳ hệ thống kỹ thuật theo quy định pháp luật.

Từ năm 2026, quy định PCCC đối với các công trình phục vụ vận tải đường dài được cập nhật theo hướng tăng cường giám sát, trang bị thiết bị cảnh báo sớm và tích hợp hệ thống giám sát nhiệt, giúp nâng cao mức độ an toàn và giảm thiểu nguy cơ cháy lan trong khu vực.

Nguy cơ cháy nổ tại khu vực đỗ xe tải và container 

Xe tải và container thường vận chuyển hàng hóa dễ cháy như carton, nhựa, gỗ, hóa chất, hàng nông sản khô hoặc nhiên liệu, khiến nguy cơ cháy nổ tại khu vực đỗ xe rất cao. Hệ thống động cơ xe có thể còn nóng khi dừng, dầu mỡ rò rỉ hoặc tia lửa từ ống xả có thể làm bốc cháy hàng hóa gần đó.

Ngoài ra, khu vực đỗ xe có mật độ phương tiện lớn, ít khoảng cách an toàn, khiến đám cháy dễ lan nhanh sang nhiều xe cùng lúc. Xe sử dụng hệ thống điện, ắc quy, thiết bị chiếu sáng có thể gây chập điện nếu không được kiểm tra thường xuyên. Đặc biệt, xe container chở hàng nguy hiểm có thể gây ra sự cố nghiêm trọng nếu không được bố trí khu vực riêng hoặc không có biện pháp giám sát an toàn.

Các hạng mục trong trạm dừng nghỉ phải đảm bảo PCCC 

Các hạng mục trong trạm dừng nghỉ phải đáp ứng điều kiện PCCC bao gồm:

Khu đỗ xe tải – container: phải có họng nước chữa cháy, bình bột/CO₂, biển cảnh báo và khoảng cách an toàn.

Khu sửa chữa – bảo dưỡng xe: có hệ thống hút khói, thiết bị chữa cháy chuyên dụng, lối thoát hiểm.

Khu nhà hàng, cửa hàng tiện ích: trang bị báo cháy tự động và hệ thống chữa cháy phù hợp.

Khu xăng dầu (nếu có): tuân thủ tiêu chuẩn chống cháy nổ, khoảng cách ly an toàn.

Nhà vệ sinh, phòng kỹ thuật, kho chứa: phải có bình chữa cháy và hệ thống điện đạt chuẩn.

Tất cả các hạng mục phải được kiểm định và duy trì hoạt động ổn định theo hồ sơ PCCC.

Lý do nên chọn dịch vụ PCCC cho trạm dừng nghỉ và bãi đỗ xe tải đường dài của Gia Minh

Hiểu rõ rủi ro cháy nổ đặc thù tại trạm dừng nghỉ và bãi xe tải đường dài

Trạm dừng nghỉ và bãi đỗ xe tải đường dài là khu vực tập trung mật độ phương tiện lớn, thời gian lưu trú kéo dài, thường kết hợp nhiều hạng mục như bãi đỗ, khu nghỉ ngơi, khu ăn uống, kho chứa tạm. Đây là nhóm công trình có nguy cơ cháy nổ cao, chịu sự quản lý chặt chẽ của cơ quan chức năng. Gia Minh nắm rõ các quy định về PCCC bắt buộc đối với gara và kho bãi xe, từ đó tư vấn giải pháp phù hợp với mô hình trạm dừng nghỉ trên các tuyến quốc lộ, cao tốc và trục vận tải liên tỉnh.

Tư vấn đầy đủ hồ sơ, yêu cầu pháp lý ngay từ giai đoạn chuẩn bị

Một trong những khó khăn lớn của chủ đầu tư trạm dừng nghỉ là xác định chính xác hồ sơ và yêu cầu pháp lý về PCCC cho bãi đỗ xe tải. Gia Minh hỗ trợ rà soát, chuẩn bị hồ sơ theo đúng hướng dẫn tại giấy phép PCCC cho bãi xe và gara ô tô cần những gì, đảm bảo phù hợp với quy mô phương tiện, diện tích bãi đỗ và tính chất hoạt động 24/7. Hồ sơ được chuẩn hóa giúp quá trình thẩm tra diễn ra thuận lợi, hạn chế tối đa việc bị yêu cầu bổ sung hoặc chỉnh sửa.

Triển khai thẩm duyệt PCCC đúng quy trình, không làm gián đoạn tiến độ

Đối với các trạm dừng nghỉ và bãi xe xây dựng mới, việc thẩm duyệt PCCC là bước bắt buộc trước khi thi công và đưa công trình vào khai thác. Gia Minh trực tiếp tư vấn và thực hiện thủ tục thẩm duyệt PCCC khi xây dựng bãi giữ xe, áp dụng linh hoạt cho mô hình bãi đỗ xe tải đường dài. Nhờ kinh nghiệm thực tế, Gia Minh giúp chủ đầu tư đáp ứng yêu cầu kỹ thuật ngay từ khâu thiết kế, tránh tình trạng phải cải tạo, sửa chữa tốn kém sau này.

Đáp ứng điều kiện PCCC cho mô hình kết hợp kho vận – trung chuyển

Nhiều trạm dừng nghỉ hiện nay được thiết kế kết hợp chức năng trung chuyển hàng hóa, kho lưu tạm hoặc bãi chờ xe, làm gia tăng đáng kể nguy cơ cháy nổ. Gia Minh tư vấn giải pháp đáp ứng điều kiện PCCC đối với kho chứa hàng vận tải, bao gồm phân khu chức năng, bố trí hệ thống chữa cháy phù hợp và xây dựng phương án thoát nạn an toàn. Việc đáp ứng đúng điều kiện giúp công trình được nghiệm thu thuận lợi và vận hành ổn định lâu dài.

Kinh nghiệm thực tế trong PCCC cho trạm dừng nghỉ trên các tuyến đường dài

Gia Minh có kinh nghiệm triển khai dịch vụ PCCC cho trạm dừng nghỉ và bãi đỗ xe tại đường dài, đặc biệt trên các tuyến quốc lộ, cao tốc có lưu lượng xe tải lớn. Với quy trình rõ ràng, chi phí hợp lý và khả năng phối hợp hiệu quả với cơ quan chức năng tại địa phương, Gia Minh giúp chủ đầu tư hoàn thiện thủ tục PCCC nhanh chóng, đảm bảo an toàn cho người, phương tiện và hàng hóa trong suốt quá trình vận hành.

Căn cứ pháp lý về PCCC cho trạm dừng nghỉ và bãi đỗ xe 

Trạm dừng nghỉ và bãi đỗ xe tải đường dài thuộc nhóm công trình công cộng có nguy cơ cháy nổ cao nên phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định pháp lý về PCCC. Căn cứ pháp lý chính bao gồm Luật Phòng cháy và Chữa cháy, các nghị định hướng dẫn và quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn cháy. Các công trình này bắt buộc phải thẩm duyệt thiết kế PCCC, sau đó nghiệm thu hệ thống trước khi hoạt động, đồng thời duy trì kiểm định định kỳ toàn bộ thiết bị theo yêu cầu.

Theo Nghị định 136/2020/NĐ-CP, trạm dừng nghỉ có nhiều hạng mục như nhà hàng, cửa hàng dịch vụ, khu xe tải và trạm xăng dầu phải lập hồ sơ thẩm duyệt riêng, đảm bảo tính đồng bộ trong hệ thống PCCC. Cơ sở cũng phải xây dựng phương án chữa cháy, tổ chức lực lượng PCCC cơ sở và diễn tập định kỳ theo quy định của Bộ Công an.

Ngoài hệ thống kỹ thuật, chủ công trình phải quản lý chặt chẽ hàng hóa, đảm bảo xe chở hàng nguy hiểm được bố trí đúng khu vực và có khoảng cách an toàn. Đây là yêu cầu bắt buộc để hạn chế nguy cơ cháy lan quy mô lớn.

Luật PCCC và nghị định hướng dẫn áp dụng cho công trình giao thông 

Các văn bản pháp lý quan trọng áp dụng cho trạm dừng nghỉ và bãi đỗ xe gồm:

Luật PCCC 2001 và Luật sửa đổi 2013.

Nghị định 136/2020/NĐ-CP quy định về thẩm duyệt thiết kế, nghiệm thu PCCC.

Thông tư 149/2020/TT-BCA hướng dẫn chi tiết quy trình thẩm duyệt – nghiệm thu.

Luật Giao thông đường bộ quy định trách nhiệm an toàn tại công trình giao thông.

Các văn bản này tạo cơ sở pháp lý cho việc thiết kế, vận hành và kiểm tra điều kiện PCCC tại các trạm dừng nghỉ.

Tiêu chuẩn TCVN áp dụng cho trạm dừng nghỉ và bãi đỗ xe tải 

Một số tiêu chuẩn TCVN bắt buộc áp dụng gồm:

TCVN 3890:2009 – trang bị, bố trí phương tiện chữa cháy trong công trình.

TCVN 2622:1995 – phòng cháy chống cháy cho nhà và công trình.

TCVN 4513:1988 – hệ thống cấp nước chữa cháy trong công trình.

QCVN 06:2022/BXD – quy chuẩn an toàn cháy cho công trình xây dựng.

TCVN 5738:2001 – hệ thống báo cháy tự động.

Các tiêu chuẩn này đảm bảo công trình đáp ứng đầy đủ các yêu cầu kỹ thuật nhằm hạn chế nguy cơ cháy nổ và xử lý sự cố kịp thời.

Điều kiện PCCC bắt buộc đối với bãi đỗ xe tải đường dài 

Bãi đỗ xe tải đường dài (long-haul truck parking) thường là nơi dừng đỗ của lượng lớn xe tải, container, đầu kéo, xe chở hàng nguy hiểm… với số lượng lên đến hàng chục hoặc hàng trăm phương tiện. Đặc điểm vận hành liên tục, động cơ nóng, khả năng rò rỉ nhiên liệu, hệ thống điện xe tải công suất lớn và lượng hàng hóa dễ cháy khiến khu vực này có nguy cơ cháy nổ rất cao. Vì vậy, theo Nghị định 136/2020/NĐ-CP và QCVN 06:2022/BXD, bãi đỗ xe tải bắt buộc phải trang bị đầy đủ các yêu cầu PCCC nhằm ngăn ngừa, phát hiện và xử lý sự cố kịp thời.

Ba nhóm điều kiện quan trọng bao gồm: hệ thống báo cháy tự động – đầu báo nhiệt – đầu báo khói; phương tiện chữa cháy theo tiêu chuẩn; bố trí lối thoát hiểm – khoảng cách an toàn. Dưới đây là nội dung chi tiết theo từng hạng mục.

Yêu cầu hệ thống báo cháy tự động – đầu báo nhiệt – đầu báo khói 

Đối với bãi đỗ xe tải có mái che, nhà để xe tải hoặc khu vực gara sửa chữa đi kèm, bắt buộc phải trang bị hệ thống báo cháy tự động theo tiêu chuẩn TCVN 5738. Hệ thống bao gồm đầu báo nhiệt (khu vực có động cơ nóng), đầu báo khói (khu vực chứa hàng dễ cháy), trung tâm báo cháy và loa/còi cảnh báo.

Hệ thống phải được thiết kế phủ kín toàn bộ khu vực để xe và lối di chuyển kỹ thuật. Ở các khu vực có nguy cơ cao như trạm bảo dưỡng, khu vực đỗ xe chứa hàng hóa nguy hiểm, phải bố trí đầu báo nhiệt gia tăng để phát hiện sự cố kịp thời.

Ngoài ra, hệ thống báo cháy phải được kết nối với phòng bảo vệ hoặc trung tâm giám sát, có nguồn điện dự phòng và được kiểm tra định kỳ hàng tháng theo TCVN 3890.

Phương tiện chữa cháy 

Bãi đỗ xe tải phải được trang bị đầy đủ phương tiện chữa cháy theo TCVN 3890, bao gồm:

Bình chữa cháy xách tay (bình CO₂, bình bột MFZ, bình Foam) bố trí dọc theo từng dãy đỗ xe.

Trụ nước chữa cháy ngoài nhà, đặt dọc tuyến đường nội bộ để xe cứu hỏa tiếp cận thuận tiện.

Máy bơm chữa cháy, bể nước dự trữ, đường ống cấp nước chữa cháy.

Tủ chữa cháy gồm lăng vòi, vòi rồng, lăng phun chuyên dụng.

Đối với bãi xe chứa phương tiện chở hàng nguy hiểm, phải có thêm phương tiện chữa cháy bằng bọt Foam, thùng cát, xẻng và dụng cụ cô lập đám cháy nhỏ. Tất cả thiết bị phải có tem kiểm định PCCC, được kiểm tra – bảo dưỡng định kỳ và đặt tại vị trí dễ thấy, dễ sử dụng.

Bố trí lối thoát hiểm và khoảng cách an toàn 

Xe tải, container khi đỗ phải được bố trí theo vạch kẻ rõ ràng, đảm bảo khoảng cách an toàn tối thiểu giữa các xe để tránh cháy lan. Đối với bãi xe lớn, phải có ít nhất hai lối thoát nạn độc lập, thiết kế thông thoáng, không bị vật cản.

Khu vực để xe phải có biển báo thoát hiểm, hệ thống chiếu sáng sự cố, đèn exit và lối đi bộ riêng cho tài xế. Bãi xe không được chắn lối cho xe chữa cháy tiếp cận, đồng thời phải có hành lang kỹ thuật thông suốt tới trụ nước chữa cháy và khu vực lăng vòi.

Khu vực để xe chứa hàng dễ cháy hoặc xe chở hàng nguy hiểm phải được bố trí xa khu sinh hoạt, khu nhà hàng – cửa hàng tiện ích theo đúng khoảng cách an toàn PCCC.

Điều kiện PCCC đối với nhà hàng, khu nghỉ và cửa hàng tiện ích trong trạm dừng nghỉ 

Trạm dừng nghỉ đường dài thường tích hợp nhiều khu chức năng như: nhà hàng, bếp ăn, khu nghỉ ngơi, cửa hàng tiện ích, phòng vệ sinh và văn phòng điều hành. Đây là khu vực có mật độ người cao, sử dụng nhiều thiết bị điện – bếp nấu – gas – thiết bị nhiệt, tiềm ẩn nguy cơ cháy lớn.

Do đó, theo QCVN 06:2022/BXD và Nghị định 136/2020/NĐ-CP, khu vực dịch vụ – thương mại trong trạm dừng nghỉ bắt buộc phải đáp ứng ba nhóm điều kiện PCCC: hệ thống bếp & hút khói, hệ thống điện – chiếu sáng an toàn và bố trí bình chữa cháy – biển chỉ dẫn. Dưới đây là các điều kiện chi tiết.

Yêu cầu về bếp – hệ thống hút khói – chống cháy dầu mỡ 

Nhà hàng và khu bếp phải có hệ thống hút khói – khử mùi – lọc mỡ đạt tiêu chuẩn, đảm bảo không để dầu mỡ tích tụ trong đường ống (nguyên nhân phổ biến gây cháy). Phải có van chặn lửa, ống dẫn khí chống cháy lan và quạt hút chịu nhiệt.

Khu vực bếp sử dụng gas phải có cảm biến rò rỉ gas, khóa gas tự động và bình chữa cháy chuyên dụng cho đám cháy dầu mỡ (bình Foam, bình wet chemical). Các thiết bị nấu phải đặt cách xa vật liệu dễ cháy, có bàn thao tác chống cháy và được bảo trì định kỳ.

Ngoài ra, bếp ăn phải bố trí riêng biệt, có cửa thoát hiểm và không đặt gần khu vực nghỉ ngơi hoặc cửa hàng tiện ích.

Yêu cầu về hệ thống điện và thiết bị chiếu sáng 

Hệ thống điện trong khu nhà hàng – cửa hàng tiện ích phải được thi công theo TCVN 7447, sử dụng dây dẫn chống cháy, aptomat chống quá tải và thiết bị đóng ngắt an toàn. Các thiết bị tiêu thụ điện như tủ đông, tủ mát, bếp điện, máy pha cà phê phải được nối đất và kiểm tra định kỳ.

Khu vực đông người phải có hệ thống chiếu sáng sự cố, đèn exit, nguồn điện dự phòng và thiết bị chống rò điện. Đặc biệt, đường điện trong khu bếp phải có lớp cách nhiệt và đi trong ống bảo vệ chống dầu mỡ.

Bố trí bình chữa cháy và biển chỉ dẫn thoát hiểm 

Nhà hàng, cửa hàng tiện ích, khu nghỉ phải được trang bị đầy đủ:

Bình chữa cháy xách tay (CO₂, bột, Foam).

Tủ PCCC bố trí tại hành lang và cửa thoát nạn.

Biển chỉ dẫn thoát hiểm, sơ đồ thoát nạn.

Hệ thống phun nước tự động (sprinkler) đối với công trình có quy mô lớn.

Bình chữa cháy phải đặt tại vị trí dễ nhìn, cách mặt đất 1–1,5m, có tem kiểm định và được kiểm tra – bảo dưỡng hàng tháng. Biển chỉ dẫn phải sáng rõ, hoạt động cả khi mất điện.

Hồ sơ thẩm duyệt thiết kế PCCC cho trạm dừng nghỉ và bãi đỗ xe 

Trạm dừng nghỉ và bãi đỗ xe là loại hình công trình đặc thù với mật độ phương tiện cao, nhiều khu chức năng đi kèm (khu ăn uống, khu vệ sinh, kho hàng, cửa hàng tiện ích, trạm xăng hoặc gara nhỏ). Mỗi khu vực đều tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ khác nhau, do đó việc lập hồ sơ thẩm duyệt thiết kế PCCC là bắt buộc theo Nghị định 136/2020/NĐ-CP và hệ thống tiêu chuẩn TCVN mới nhất. Hồ sơ thẩm duyệt phải đảm bảo tính đầy đủ, chính xác và tuân thủ tiêu chuẩn kỹ thuật để được cơ quan Cảnh sát PCCC chấp thuận trước khi thi công.

Dưới đây là các nhóm tài liệu quan trọng có trong bộ hồ sơ thẩm duyệt PCCC cho công trình trạm dừng nghỉ – bãi đỗ xe.

Hồ sơ pháp lý của chủ đầu tư và dự án 

Nhóm hồ sơ pháp lý là phần đầu tiên và quan trọng nhất, chứng minh tư cách của chủ đầu tư cũng như tính hợp pháp của dự án. Hồ sơ bao gồm:

– Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp của chủ đầu tư.

– Quyết định phê duyệt chủ trương đầu tư hoặc văn bản chấp thuận chủ đầu tư (đối với dự án lớn).

– Giấy phép xây dựng, bản vẽ thiết kế cơ sở và toàn bộ hồ sơ kiến trúc – kết cấu – điện – hạ tầng kỹ thuật.

– Hồ sơ pháp lý đất đai: giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc hợp đồng thuê đất dài hạn.

– Bản mô tả tính chất hoạt động của công trình, bao gồm quy mô bãi đỗ xe, số lượng phương tiện phục vụ, khu vực dịch vụ đi kèm (nhà hàng, nghỉ ngơi, bán lẻ…).

– Bản mô tả nguy cơ cháy nổ dựa trên tính chất hàng hóa, mức độ hoạt động của phương tiện và các khu chức năng.

– Đánh giá tác động môi trường (ĐTM) đối với công trình thuộc diện phải lập.

Các tài liệu này tạo cơ sở để cơ quan PCCC thẩm định tính hợp pháp, quy mô và đặc thù của công trình trước khi xét đến nội dung thiết kế hệ thống PCCC.

Bản vẽ thiết kế hệ thống PCCC chi tiết 

Bản vẽ thiết kế phải được thực hiện bởi đơn vị tư vấn đủ điều kiện năng lực và đáp ứng các tiêu chuẩn TCVN – QCVN hiện hành. Hồ sơ bản vẽ bao gồm:

– Bản vẽ hệ thống báo cháy tự động: đầu báo khói – báo nhiệt, chuông, đèn, tủ trung tâm.

– Bản vẽ hệ thống chữa cháy: sprinkler tự động (nếu thuộc diện), họng nước trong nhà, họng nước ngoài nhà, trạm bơm, bể chứa nước PCCC.

– Bản vẽ thoát nạn và chiếu sáng sự cố.

– Bản vẽ hút khói – thông gió cho khu vực kín như khu ăn uống, cửa hàng tiện ích hoặc khu sửa chữa phương tiện.

– Bản vẽ chống cháy lan: tường, cửa, vách kỹ thuật đạt chuẩn chịu lửa.

Các bản vẽ phải thể hiện rõ tiêu chuẩn áp dụng như TCVN 3890, TCVN 5738, QCVN 06.

Tài liệu kỹ thuật – chứng nhận vật liệu chống cháy 

Hồ sơ thẩm duyệt phải có đầy đủ:

– CO – CQ của thiết bị PCCC, chứng minh nguồn gốc và chất lượng.

– Catalogues kỹ thuật của đầu báo, sprinkler, bơm chữa cháy, van, tủ điều khiển…

– Chứng nhận kiểm định đối với thiết bị bắt buộc kiểm định định kỳ (bình chữa cháy, cuộn vòi, bơm chữa cháy).

– Chứng nhận khả năng chịu lửa của cửa chống cháy, tường, vách ngăn, sơn chống cháy.

– Thông số kỹ thuật của hệ thống thông gió – hút khói.

Tập tài liệu này giúp cơ quan PCCC đánh giá mức độ an toàn và phù hợp của thiết bị, vật liệu với công trình có nguy cơ cháy nổ cao như trạm dừng nghỉ – bãi đỗ xe.

Quy trình PCCC cho trạm dừng nghỉ và bãi đỗ xe tải đường dài mới nhất

Quy trình thẩm duyệt PCCC cho trạm dừng nghỉ và bãi đỗ xe được thực hiện theo 4 bước theo Nghị định 136/2020/NĐ-CP. Công trình chỉ được thi công khi đã có Văn bản thẩm duyệt thiết kế PCCC, vì đây là căn cứ pháp lý để triển khai hệ thống PCCC đúng tiêu chuẩn và phục vụ nghiệm thu sau này.

Bước 1 – Chuẩn bị hồ sơ theo tiêu chuẩn bắt buộc 

Chủ đầu tư tập hợp đầy đủ hồ sơ gồm nhóm pháp lý, bản vẽ thiết kế và tài liệu kỹ thuật. Bộ hồ sơ cần rà soát để đảm bảo:

– Đúng biểu mẫu theo quy định Bộ Công an.

– Đầy đủ bản vẽ chi tiết, thuyết minh thiết kế và tiêu chuẩn áp dụng.

– Có đủ tài liệu chứng minh nguồn gốc thiết bị, vật liệu chống cháy.

– Thông tin dự án rõ ràng: quy mô bãi xe, khu chức năng, công năng từng hạng mục.

Ngoài ra, hồ sơ phải thể hiện rõ phương án thoát nạn, tính toán lưu lượng – áp suất nước chữa cháy, bố trí đường xe chữa cháy và hệ thống phát hiện – cảnh báo cháy nổ.

Việc chuẩn bị kỹ hồ sơ ngay từ đầu giúp giảm rủi ro bị yêu cầu bổ sung nhiều lần, rút ngắn thời gian xử lý tại cơ quan PCCC.

Bước 2 – Nộp và theo dõi hồ sơ tại cơ quan Cảnh sát PCCC 

Hồ sơ được nộp tại Phòng Cảnh sát PCCC & CNCH cấp tỉnh hoặc Cục Cảnh sát PCCC (với dự án lớn). Chủ đầu tư có thể nộp:

– Trực tiếp tại Bộ phận một cửa.

– Qua cổng dịch vụ công trực tuyến.

– Qua bưu điện (tùy địa phương).

Sau khi tiếp nhận, cơ quan PCCC sẽ kiểm tra hồ sơ, cấp biên nhận và thông báo thời gian xử lý. Chủ đầu tư cần theo dõi tiến độ và kịp thời bổ sung hồ sơ (nếu được yêu cầu).

Bước 3 – Thẩm định thiết kế – kiểm tra tại công trình 

Cơ quan PCCC tiến hành thẩm định dựa trên:

– Bố trí mặt bằng tổng thể và lối thoát nạn.

– Hệ thống báo cháy, chữa cháy, bơm và bể nước.

– Hệ thống thông gió – hút khói.

– Khoảng cách an toàn cháy nổ, giải pháp chống cháy lan.

– Thiết bị và vật liệu chống cháy có đạt tiêu chuẩn không.

– Đường cho xe chữa cháy tiếp cận.

Trong nhiều trường hợp, lực lượng PCCC sẽ xuống công trình để kiểm tra thực địa, đối chiếu mặt bằng và đánh giá tính phù hợp của thiết kế với hiện trạng khu đất.

Bước 4 – Nhận văn bản thẩm duyệt để triển khai thi công 

Nếu hồ sơ đạt yêu cầu, chủ đầu tư sẽ được cấp Văn bản thẩm duyệt thiết kế PCCC. Văn bản nêu rõ:

– Nội dung được phê duyệt.

– Các tiêu chuẩn áp dụng.

– Danh mục thiết bị PCCC.

– Các yêu cầu bổ sung khi thi công.

Sau khi có văn bản thẩm duyệt, chủ đầu tư có thể triển khai thi công hệ thống PCCC. Mọi thay đổi thiết kế đều phải xin thẩm duyệt điều chỉnh. Văn bản thẩm duyệt là căn cứ quan trọng phục vụ giai đoạn nghiệm thu PCCC sau này.

Quy trình nghiệm thu PCCC trước khi đưa vào hoạt động 

Đối với trạm dừng nghỉ, khu dịch vụ trên tuyến đường bộ, bãi đỗ xe, nhà chờ, khu ăn uống – giải khát – cửa hàng tiện ích, việc nghiệm thu PCCC là thủ tục bắt buộc nhằm đảm bảo công trình đủ điều kiện phòng cháy chữa cháy trước khi vận hành. Đây là loại hình công trình có mức độ rủi ro cao do phục vụ số lượng lớn phương tiện dừng đỗ, thường xuyên tiếp xúc với nhiên liệu, thiết bị điện và khu vực bếp ăn. Nếu không nghiệm thu đạt yêu cầu, trạm dừng nghỉ không được phép đưa vào hoạt động theo quy định tại Nghị định 136/2020/NĐ-CP.

Quy trình nghiệm thu gồm ba bước: chuẩn bị hồ sơ nghiệm thu đầy đủ, kiểm tra hệ thống PCCC thực tế và hoàn thiện các điều kiện bắt buộc để được cấp văn bản nghiệm thu. Việc thực hiện đúng quy trình giúp công trình vận hành an toàn, giảm thiểu rủi ro cháy nổ và tránh bị xử phạt khi cơ quan chức năng kiểm tra.

Hồ sơ nghiệm thu PCCC cần chuẩn bị 

Hồ sơ nghiệm thu PCCC phải đảm bảo đầy đủ theo yêu cầu pháp luật, bao gồm: văn bản thẩm duyệt thiết kế PCCC đã được cơ quan Công an phê duyệt; bản vẽ hoàn công hệ thống báo cháy, chữa cháy, thông gió chống khói, đèn thoát hiểm, cấp nước chữa cháy; danh mục thiết bị PCCC; lý lịch kỹ thuật thiết bị; biên bản kiểm định bình chữa cháy, máy bơm và họng nước; nhật ký thi công hệ thống; biên bản nghiệm thu từng hạng mục giữa chủ đầu tư và đơn vị thi công.

Ngoài ra, cần bổ sung thuyết minh giải pháp PCCC, bản mô tả vận hành hệ thống chữa cháy và văn bản xác nhận đủ điều kiện của đơn vị thi công chuyên ngành PCCC. Hồ sơ phải được đóng quyển, ký tên đầy đủ của các bên liên quan để được tiếp nhận kiểm tra.

Kiểm tra hệ thống thực tế tại trạm dừng nghỉ 

Sau khi tiếp nhận hồ sơ hợp lệ, cơ quan PCCC sẽ đến kiểm tra thực tế tại trạm dừng nghỉ. Nội dung kiểm tra bao gồm: vận hành thử hệ thống báo cháy, kiểm tra đầu báo, loa tiếng, tủ trung tâm; thử nghiệm hệ thống chữa cháy như sprinkler, vách tường, bơm chữa cháy; kiểm tra đèn thoát hiểm, đèn sự cố và cửa thoát hiểm ở từng khu vực dịch vụ.

Đối với khu bếp – nhà hàng trong trạm dừng nghỉ, cơ quan chức năng sẽ kiểm tra hệ thống hút khói – ngắt gas tự động, bố trí bình chữa cháy phù hợp với môi trường dầu mỡ. Đồng thời, đơn vị kiểm tra đánh giá lối thoát nạn, biển chỉ dẫn và khả năng tiếp cận của xe chữa cháy tại khu vực bãi đỗ xe.

Điều kiện được cấp văn bản nghiệm thu 

Trạm dừng nghỉ chỉ được cấp văn bản nghiệm thu khi tất cả hệ thống PCCC hoạt động ổn định, đúng theo thiết kế đã thẩm duyệt. Các điều kiện bao gồm: thiết bị PCCC được kiểm định hợp lệ, hệ thống báo cháy – chữa cháy vận hành tốt, lối thoát nạn thông thoáng, đèn sự cố hoạt động 24/24 và biển hướng dẫn thoát hiểm đúng vị trí.

Công trình phải có phương án chữa cháy, nội quy PCCC, đội PCCC cơ sở và sổ theo dõi công tác PCCC. Nếu đáp ứng đầy đủ, cơ quan chức năng sẽ cấp văn bản nghiệm thu, cho phép trạm dừng nghỉ đưa vào sử dụng hợp pháp.

Các lỗi phổ biến khiến hồ sơ PCCC bị trả lại 

Trong quá trình thẩm duyệt và nghiệm thu, rất nhiều công trình – đặc biệt là trạm dừng nghỉ – bị trả hồ sơ do không đáp ứng đúng yêu cầu về thiết kế, kỹ thuật và pháp lý. Hồ sơ không đạt khiến chủ đầu tư phải bổ sung nhiều lần, làm chậm tiến độ vận hành, thậm chí bị xử phạt nếu đưa công trình hoạt động khi chưa nghiệm thu.

Dưới đây là ba lỗi phổ biến nhất thường khiến hồ sơ PCCC bị từ chối.

Thiết kế không đúng tiêu chuẩn hoặc thiếu bản vẽ chi tiết 

Lỗi này chiếm tỷ lệ cao nhất. Nhiều công trình không thiết kế theo QCVN 06:2022/BXD hoặc sử dụng bản vẽ cũ không đáp ứng yêu cầu hiện hành. Các lỗi điển hình gồm: bố trí lối thoát hiểm không đúng chuẩn, không đảm bảo khoảng cách an toàn cháy nổ, không thiết kế hệ thống hút khói – thông gió đúng tiêu chuẩn hoặc thiếu bản vẽ hệ thống báo cháy/chữa cháy riêng biệt.

Một số hồ sơ chỉ nộp bản vẽ kiến trúc mà không có bản vẽ PCCC chi tiết, khiến cơ quan chức năng không thể thẩm định giải pháp kỹ thuật và buộc phải trả lại.

Thiếu hồ sơ pháp lý hoặc tài liệu kỹ thuật 

Nhiều chủ đầu tư không cung cấp đầy đủ giấy tờ pháp lý như giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, giấy phép xây dựng, hồ sơ năng lực đơn vị thi công PCCC hoặc thiếu biên bản kiểm định thiết bị. Một số hồ sơ thiếu lý lịch kỹ thuật thiết bị, thiếu cataloge máy bơm, đầu phun hoặc không có chứng nhận xuất xưởng hệ thống báo cháy.

Khi các tài liệu này không đầy đủ, cơ quan PCCC không thể xác minh tính hợp pháp và chất lượng thiết bị nên hồ sơ sẽ bị trả về yêu cầu bổ sung.

Bố trí phương tiện chữa cháy sai vị trí 

Bố trí bình chữa cháy, tủ PCCC, họng nước vách tường không đúng vị trí quy định là lỗi phổ biến. Nhiều công trình để bình chữa cháy trong khu vực bị che khuất, không treo đúng độ cao hoặc đặt quá xa lối thoát hiểm. Một số trạm dừng nghỉ bố trí bình chữa cháy không phù hợp với môi trường bếp, thiếu bình chữa cháy dạng bột hoặc bình chữa cháy dạng khí cho khu vực nguy cơ cao.

Việc bố trí sai khiến cơ quan chức năng đánh giá công trình không đảm bảo tiêu chuẩn an toàn và yêu cầu khắc phục trước khi nghiệm thu.

PCCC cho trạm dừng nghỉ và bãi đỗ xe tải đường dài là yếu tố quyết định đến sự an toàn của phương tiện, tài xế và cơ sở vật chất trong suốt quá trình hoạt động. Việc tuân thủ đúng tiêu chuẩn và thực hiện đầy đủ hồ sơ thẩm duyệt – nghiệm thu giúp doanh nghiệp tránh được rủi ro pháp lý và đảm bảo hoạt động ổn định. Khi các hệ thống PCCC được thiết kế và bố trí đúng quy chuẩn, khả năng phòng ngừa và xử lý sự cố sẽ hiệu quả hơn, giảm thiểu tối đa thiệt hại khi xảy ra cháy nổ. Ngược lại, các sai sót trong thiết kế hoặc hồ sơ sẽ khiến công trình chậm tiến độ và gia tăng chi phí điều chỉnh. Do đó, hiểu rõ quy định và chuẩn bị đúng ngay từ đầu là điều kiện tiên quyết cho mọi dự án trạm dừng nghỉ. Đối với những cơ sở mới hoặc quy mô lớn, việc sử dụng dịch vụ tư vấn chuyên nghiệp như Gia Minh là giải pháp tối ưu giúp rút ngắn thời gian thực hiện. Hy vọng nội dung bài viết hỗ trợ bạn chuẩn bị đầy đủ hơn cho dự án của mình. Hãy liên hệ nếu bạn cần hỗ trợ chi tiết về thủ tục PCCC.