Mã ngành sản xuất gạch xây dựng – Quy định, hồ sơ và thủ tục đăng ký

Mã ngành sản xuất gạch xây dựng là một trong những nội dung cần được xác định chính xác khi doanh nghiệp dự kiến đầu tư vào lĩnh vực sản xuất vật liệu xây dựng. Việc lựa chọn ngành nghề phù hợp với loại sản phẩm và hoạt động thực tế giúp doanh nghiệp thuận lợi khi đăng ký kinh doanh, xây dựng kế hoạch đầu tư và tổ chức sản xuất. 

Bắt đầu từ dòng tiền thực tế của hoạt động sản xuất gạch xây dựng

Khi đăng ký mã ngành sản xuất gạch xây dựng, doanh nghiệp không nên bắt đầu bằng việc tìm một mã có chữ “gạch”. Cách chính xác hơn là nhìn vào toàn bộ chuỗi tạo doanh thu: doanh nghiệp mua nguyên liệu gì, thực hiện công đoạn nào, tạo ra loại gạch nào, bán cho ai và có thêm doanh thu từ vận chuyển, gia công hoặc thi công hay không.

Điểm đặc biệt cần lưu ý là không phải mọi loại gạch xây dựng đều thuộc cùng một mã ngành sản xuất. Theo Hệ thống ngành kinh tế Việt Nam 2025 ban hành kèm Quyết định 36/2025/QĐ-TTg, mã 23920 – Sản xuất vật liệu xây dựng từ đất sét bao gồm gạch, ngói không chịu lửa và gạch lát từ đất sét nung. Trong khi đó, mã 23950 – Sản xuất bê tông và các sản phẩm từ bê tông, xi măng và thạch cao bao gồm cả gạch và nhiều sản phẩm xây dựng từ bê tông, xi măng hoặc đá nhân tạo.

Doanh thu phát sinh ở khâu nào trong chuỗi sản xuất gạch xây dựng

Nếu doanh nghiệp mua đất sét, tạo hình, sấy, nung rồi bán gạch thành phẩm thì doanh thu gắn trực tiếp với hoạt động sản xuất vật liệu từ đất sét.

Nếu doanh nghiệp sử dụng xi măng, cát, đá mạt hoặc các nguyên liệu tương tự để ép, rung hoặc tạo hình thành gạch bê tông, gạch không nung thì phải rà nhóm sản xuất sản phẩm từ bê tông, xi măng phù hợp.

Ngược lại, nếu doanh nghiệp mua gạch thành phẩm từ nhà máy khác rồi bán lại thì phần doanh thu đó mang bản chất thương mại chứ không phải doanh thu sản xuất.

Nếu doanh nghiệp còn nhận vận chuyển, thi công xây hoặc gia công theo đơn hàng thì các nguồn thu này cần được nhận diện riêng.

Khách hàng là người tiêu dùng, đại lý hay nhà thầu

Khách hàng cũng ảnh hưởng đến cấu trúc ngành nghề.

Nếu nhà máy sản xuất gạch rồi bán số lượng lớn cho đại lý vật liệu xây dựng, công ty thương mại hoặc nhà thầu thì hoạt động phân phối mang tính bán buôn rõ hơn.

Nếu doanh nghiệp mở cửa hàng và bán trực tiếp từng lô nhỏ cho hộ gia đình thì cần rà thêm hoạt động bán lẻ.

Một công ty vừa sản xuất vừa mua gạch của doanh nghiệp khác để bán lại cũng cần xem xét thêm ngành thương mại thay vì cho rằng ngành sản xuất bao phủ toàn bộ hoạt động.

Hàng hóa có qua gia công trước khi bán hay không

Gạch sau khi tạo hình có thể còn trải qua nhiều công đoạn như sấy, nung, dưỡng hộ, mài bề mặt, cắt theo kích thước, đóng gói hoặc kiểm tra chất lượng.

Cần phân biệt công đoạn nằm ngay trong dây chuyền sản xuất với dịch vụ gia công thực hiện cho bên thứ ba.

Ví dụ, doanh nghiệp tự hoàn thiện gạch mình sản xuất là một phần của quá trình sản xuất. Nhưng nếu nhận sản phẩm của khách để cắt, xử lý hoặc hoàn thiện rồi thu riêng tiền công thì cần rà bản chất gia công.

Cách dòng tiền quyết định nhóm mã ngành cần đăng ký

Có thể chia dòng tiền thành bốn nhóm.

Tiền bán gạch tự sản xuất gắn với ngành sản xuất.

Tiền bán gạch mua từ đơn vị khác gắn với thương mại.

Tiền vận chuyển thuê có thể dẫn đến ngành vận tải.

Tiền thi công xây, lát hoặc hoàn thiện công trình có thể dẫn đến nhóm ngành xây dựng.

Doanh nghiệp có càng nhiều nguồn doanh thu độc lập thì cấu trúc ngành nghề càng cần được thiết kế đầy đủ.

Nhóm hàng hóa đặc trưng cần rà soát khi đăng ký sản xuất gạch xây dựng

Tên “gạch xây dựng” bao gồm nhiều loại sản phẩm có nguyên liệu và công nghệ sản xuất hoàn toàn khác nhau. Vì vậy phải xác định chính xác sản phẩm trước khi chốt mã.

gạch đất sét nung

Đây là trường hợp tương đối rõ.

Theo Hệ thống ngành kinh tế Việt Nam 2025, mã 23920 – Sản xuất vật liệu xây dựng từ đất sét bao gồm sản xuất gạch, ngói không chịu lửa; vật liệu xây dựng bằng gốm sứ không chịu lửa và gạch lát sàn từ đất sét nung.

Doanh nghiệp sản xuất gạch đất sét nung thông thường cần ưu tiên rà mã này.

Tuy nhiên, nếu sản phẩm là gạch chịu lửa thì lại không nên dùng 23920 mà phải xem nhóm 23910 – Sản xuất sản phẩm chịu lửa.

gạch không nung

“Gạch không nung” là tên gọi rộng, không nên dùng tên này để tự động lựa chọn một mã.

Cần xem gạch được sản xuất từ xi măng, cát, đá mạt, tro xỉ hoặc nguyên liệu nào và quy trình tạo sản phẩm cụ thể ra sao.

Nếu là sản phẩm từ bê tông hoặc xi măng thì mã 23950 là nhóm quan trọng cần rà. Hệ thống ngành 2025 xác định nhóm này bao gồm sản xuất các sản phẩm bê tông, xi măng hoặc đá nhân tạo sử dụng trong xây dựng, trong đó có gạch.

gạch bê tông

Đối với gạch bê tông, mã 23950 thường là nhóm trực tiếp cần xem xét.

Mô tả mã này bao gồm sản xuất bê tông đúc sẵn, xi măng hoặc sản phẩm đá nhân tạo sử dụng trong xây dựng như ngói, đá lát tường, gạch, tấm, thanh và ống.

Do đó không nên đăng ký gạch bê tông dưới mã 23920 chỉ vì cùng có tên gọi là “gạch”.

Sự khác biệt nằm ở nguyên liệu và công nghệ.

gạch dùng cho công trình

“Gạch dùng cho công trình” chưa phải thông tin đủ để xác định mã.

Phải tiếp tục hỏi: gạch đất sét nung, gạch bê tông, gạch chịu lửa, gạch lát hay loại vật liệu đặc thù khác?

Công dụng giống nhau không có nghĩa quy trình sản xuất giống nhau.

Doanh nghiệp nên ghi rõ sản phẩm và công nghệ trước khi đối chiếu mã ngành.

Mã ngành sản xuất cần bám sát dây chuyền thực tế

Cách tra mã an toàn nhất là đi từ nguyên liệu đến thành phẩm.

Nguyên liệu đầu vào

Nếu nguyên liệu chính là đất sét, doanh nghiệp cần xem xét nhóm 23920.

Nếu nguyên liệu chính là xi măng, cát, đá mạt và các vật liệu khoáng để tạo gạch bê tông thì nhóm 23950 cần được ưu tiên kiểm tra.

Nếu doanh nghiệp còn trực tiếp khai thác đất sét thì lại phát sinh hoạt động khai thác khoáng sản. Hệ thống ngành 2025 có mã 08104 – Khai thác đất sét, bao gồm khai thác đất sét phục vụ sản xuất vật liệu và gốm.

Như vậy, tự khai thác nguyên liệu và mua nguyên liệu từ bên ngoài dẫn đến hai cấu trúc ngành nghề khác nhau.

Công đoạn tạo hình hoặc chế biến

Với gạch đất sét nung, dây chuyền thường có chuẩn bị nguyên liệu, phối trộn, tạo hình, cắt phôi, sấy và nung.

Với gạch bê tông hoặc gạch không nung, dây chuyền có thể gồm phối trộn, định lượng, ép hoặc rung ép, tạo hình và dưỡng hộ.

Chính công nghệ này là căn cứ quan trọng để phân biệt 23920 với 23950.

Không nên sử dụng từ “sản xuất gạch” chung chung rồi áp một mã cho tất cả.

Công đoạn hoàn thiện

Sau khi sản phẩm được tạo thành, doanh nghiệp có thể phân loại, kiểm tra cường độ, mài cạnh, xử lý bề mặt, đóng kiện hoặc đóng pallet.

Nếu đây là các công đoạn nội bộ đối với sản phẩm của doanh nghiệp thì thường nằm trong quy trình sản xuất.

Nếu nhận hàng từ doanh nghiệp khác về chỉ để hoàn thiện rồi thu tiền công thì phải xem thêm bản chất gia công.

Thành phẩm đưa ra thị trường

Doanh nghiệp cần xác định sản phẩm cuối cùng là gạch xây, gạch bê tông, gạch block, gạch lát hay sản phẩm chịu lửa.

Tên thành phẩm phải thống nhất giữa hồ sơ ngành nghề, hồ sơ sản phẩm, báo giá và hóa đơn.

Việc xác định đúng thành phẩm cũng giúp tránh chọn nhầm mã ngay từ đầu.

Ngành chính và ngành phụ trong hồ sơ sản xuất gạch xây dựng nên sắp xếp thế nào

Chọn ngành chính theo hoạt động tạo doanh thu lớn nhất

Nếu phần lớn doanh thu đến từ gạch do chính nhà máy sản xuất thì ngành sản xuất tương ứng nên giữ vai trò trọng tâm.

Doanh nghiệp sản xuất gạch đất sét nung cần ưu tiên rà 23920.

Doanh nghiệp sản xuất gạch bê tông cần ưu tiên rà 23950.

Nếu doanh nghiệp chủ yếu mua gạch về bán còn sản xuất chỉ chiếm tỷ trọng nhỏ thì cấu trúc ngành chính cần được cân nhắc lại.

Đăng ký ngành phụ cho hoạt động dự kiến triển khai

Những ngành phụ thường cần rà gồm bán buôn vật liệu xây dựng, vận tải, kho bãi hoặc xây dựng nếu doanh nghiệp dự kiến thực hiện thực tế.

Ví dụ nhà máy vừa sản xuất gạch của mình vừa mua thêm xi măng, cát, đá hoặc gạch của đơn vị khác để phân phối thì hoạt động thương mại cần được xem xét riêng.

Không cần đăng ký quá rộng không có kế hoạch sử dụng

Một nhà máy gạch không nhất thiết phải đăng ký toàn bộ hoạt động khai khoáng, xây dựng, bất động sản, vận tải và vật liệu xây dựng khác.

Đăng ký nên phục vụ mô hình dự kiến thực hiện chứ không nhằm tạo danh sách ngành càng dài càng tốt.

Rà soát lại khi mô hình kinh doanh thay đổi

Ví dụ doanh nghiệp ban đầu chỉ sản xuất gạch, sau đó mở cửa hàng vật liệu, mua đội xe và nhận luôn thi công.

Khi đó bộ ngành nghề lúc thành lập không còn đủ phản ánh mô hình mới.

Doanh nghiệp nên rà và bổ sung trước khi nguồn doanh thu mới phát sinh thường xuyên.

Khi sản xuất gạch xây dựng đi kèm gia công hoặc sản xuất cần bổ sung gì

Phân biệt thao tác sơ chế với hoạt động sản xuất

Đối với gạch, việc phối trộn nguyên liệu, tạo hình, nung hoặc dưỡng hộ để tạo sản phẩm mới rõ ràng mang bản chất sản xuất.

Trong khi đó, phân loại, đóng kiện hoặc đóng pallet sản phẩm có thể chỉ là công đoạn hỗ trợ.

Cần dựa vào mức độ biến đổi nguyên liệu chứ không chỉ nhìn tên công đoạn.

Gia công theo quy cách có thể cần nhóm ngành riêng

Ví dụ một doanh nghiệp nhận phôi hoặc sản phẩm bán thành phẩm của khách để cắt, mài, xử lý bề mặt hoặc hoàn thiện theo quy cách và chỉ thu tiền công.

Trường hợp này không hoàn toàn giống doanh nghiệp tự mua nguyên liệu rồi sản xuất và bán sản phẩm.

Doanh nghiệp nên rà lại ngành nghề và cách hạch toán doanh thu gia công.

Nhà xưởng làm phát sinh thêm lớp pháp lý về địa điểm

Sản xuất gạch thường cần diện tích lớn cho kho nguyên liệu, dây chuyền, khu thành phẩm và đường nội bộ.

Đối với gạch nung còn có lò nung và hệ thống nhiên liệu.

Đối với gạch không nung có thể có hệ thống silo, trạm trộn, máy ép và khu dưỡng hộ.

Do đó cần rà đất đai, quy hoạch, công năng xây dựng và các thủ tục liên quan tới nhà máy.

PCCC và môi trường không được thay thế bằng mã ngành

Có mã 23920 hoặc 23950 chỉ chứng minh ngành nghề được đăng ký, không có nghĩa nhà máy đã hoàn thành các thủ tục môi trường hoặc PCCC.

Cơ sở sản xuất gạch có thể phát sinh bụi, tiếng ồn, khí thải, chất thải, nước thải và hoạt động sử dụng nhiên liệu.

Nghĩa vụ cụ thể phải được xác định theo công suất, công nghệ và đặc điểm dự án thực tế.

Khi sản xuất gạch xây dựng đi kèm vận chuyển cần rà soát thêm hoạt động nào

Giao hàng nội bộ của doanh nghiệp

Nhà máy có thể dùng xe tải của mình để giao gạch đến đại lý hoặc công trường.

Cần phân biệt việc chở hàng của chính doanh nghiệp với kinh doanh vận tải cho bên thứ ba.

Không phải cứ có xe giao gạch là doanh nghiệp tự động trở thành đơn vị cung cấp dịch vụ vận tải.

Thu cước vận chuyển từ khách hàng

Gạch có trọng lượng lớn nên chi phí giao hàng thường đáng kể.

Nếu doanh nghiệp báo riêng “giá tại nhà máy” và “cước giao đến công trình”, cần xem bản chất khoản thu vận chuyển và cách thể hiện trong hợp đồng, hóa đơn.

Nếu vận tải trở thành dịch vụ kinh doanh độc lập thì cần rà ngành tương ứng.

Vận chuyển thuê cho bên thứ ba

Nếu đội xe còn nhận vận chuyển cát, đá, xi măng, gạch hoặc hàng hóa khác cho khách bên ngoài thì đã có hoạt động vận tải độc lập.

Khi đó không nên chỉ sử dụng ngành sản xuất gạch.

Bãi xe và phương tiện phục vụ kinh doanh

Nhà máy có thể có xe tải, xe nâng, xe xúc và bãi xe.

Nếu doanh nghiệp còn cho thuê phương tiện, cung cấp bốc xếp hoặc kho bãi cho bên khác thì những nguồn doanh thu này cần được rà mã riêng.

Khi sản xuất gạch xây dựng đi kèm thi công tại công trình

Bán vật liệu không đồng nghĩa với quyền thi công

Sản xuất và giao 100.000 viên gạch đến dự án chỉ là cung cấp vật liệu nếu doanh nghiệp không thực hiện công việc xây dựng.

Nếu doanh nghiệp cử nhân công đến xây tường, lát gạch hoặc thực hiện hạng mục khác thì đã phát sinh hoạt động xây dựng.

Lắp đặt cần xem nhóm ngành xây dựng tương ứng

Với gạch, công việc thường không gọi đơn giản là “lắp đặt” mà có thể là xây, ốp, lát hoặc hoàn thiện công trình.

Doanh nghiệp phải căn cứ công việc cụ thể để lựa chọn ngành xây dựng thích hợp.

Không nên lấy mã sản xuất gạch để bao phủ cả phần thi công.

Hợp đồng trọn gói phải phản ánh đúng phạm vi hoạt động

Một hợp đồng có thể gồm sản xuất gạch, vận chuyển đến công trường và thi công xây hoặc lát.

Trong trường hợp đó, doanh nghiệp cần nhận diện ít nhất hai thành phần: vật liệu và thi công.

Hợp đồng, hóa đơn và kế toán cũng nên phản ánh đúng cấu trúc giao dịch.

Ngành thi công nên đăng ký trước khi nhận dự án

Nếu doanh nghiệp có kế hoạch nhận cả phần thi công thì nên rà ngành xây dựng trước khi ký hợp đồng.

Ngoài mã ngành, một số hoạt động xây dựng còn có thể phát sinh yêu cầu chuyên môn, năng lực hoặc điều kiện khác tùy loại công trình.

Cách ghi chi tiết ngành nghề sản xuất gạch xây dựng để hồ sơ dễ sử dụng lâu dài

Hệ thống ngành kinh tế Việt Nam 2025 có hiệu lực từ ngày 15/11/2025. Khi đăng ký doanh nghiệp hiện nay cần đối chiếu theo hệ thống này thay vì tiếp tục sao chép máy móc mã ngành cũ.

Ghi theo nhóm hoạt động và nhóm hàng hóa

Doanh nghiệp cần chọn đúng mã theo bản chất sản phẩm.

Ví dụ:

23920 – Sản xuất vật liệu xây dựng từ đất sét: phù hợp để rà đối với gạch đất sét nung thông thường.

23950 – Sản xuất bê tông và các sản phẩm từ bê tông, xi măng và thạch cao: cần rà đối với gạch bê tông và nhiều loại gạch không nung từ xi măng.

Nếu doanh nghiệp sản xuất cả hai nhóm sản phẩm thì có thể cần đồng thời hai ngành.

Không liệt kê thiếu sản phẩm cốt lõi

Nếu kế hoạch đã xác định sản xuất gạch đất sét nung, gạch block bê tông và sản phẩm bê tông khác thì cần rà toàn bộ ngay khi lập hồ sơ.

Không nên chỉ đăng ký một loại gạch rồi vài tháng sau phát hiện dây chuyền còn tạo ra sản phẩm thuộc một mã khác.

Không mô tả vượt phạm vi mã ngành

Không nên chọn 23920 rồi ghi chi tiết “sản xuất gạch bê tông” nếu sản phẩm thực tế thuộc bản chất của nhóm 23950.

Tương tự, không nên đưa hoạt động khai thác đất sét hoặc vận tải vào phần chi tiết của mã sản xuất vật liệu từ đất sét.

Mỗi hoạt động phải đứng trong đúng phạm vi ngành của mình.

Để dư địa hợp lý cho sản phẩm cùng nhóm

Không nhất thiết ghi từng kích thước viên gạch như 100×200×400 mm hay từng mác cường độ.

Nên ghi ở cấp nhóm sản phẩm để doanh nghiệp có thể thay đổi quy cách mà không phải thay ngành chỉ vì thay kích thước.

Tuy nhiên, dư địa phải nằm trong phạm vi mã đã chọn.

Những hoạt động tưởng giống sản xuất gạch xây dựng nhưng cần mã khác

Sản xuất thay vì mua đi bán lại

Nếu doanh nghiệp mua gạch thành phẩm từ nhà máy khác rồi bán lại thì đó là thương mại.

Theo Hệ thống ngành kinh tế 2025, mã 46733 – Bán buôn gạch xây, ngói, đá, cát, sỏi bao gồm bán buôn gạch xây và nhiều vật liệu tương ứng.

Không nên đăng ký sản xuất nếu thực tế không có dây chuyền sản xuất.

Gia công thuê thay vì bán hàng

Nếu doanh nghiệp nhận nguyên liệu hoặc bán thành phẩm của khách để thực hiện một số công đoạn rồi trả lại sản phẩm và thu tiền công thì cần đánh giá mô hình gia công.

Doanh thu gia công khác về bản chất với doanh thu bán sản phẩm tự sản xuất.

Cho thuê máy móc và thiết bị

Cho thuê máy ép gạch, xe nâng, máy xúc hoặc thiết bị xây dựng không nằm trong bản thân ngành sản xuất gạch.

Nếu cho thuê thường xuyên và thu phí thì cần xem ngành cho thuê tương ứng.

Thi công hoặc lắp đặt tại công trình

Nhận xây tường, lát gạch hoặc thi công hoàn thiện là hoạt động xây dựng.

Không thể dùng 23920 hoặc 23950 để thay thế các ngành thi công.

Điều kiện chuyên ngành không nằm trong bản thân mã ngành

Điều kiện kho và địa điểm

Nhà máy sản xuất gạch cần khu nguyên liệu, khu sản xuất, kho thành phẩm và hệ thống giao thông nội bộ phù hợp.

Đối với dây chuyền có công suất lớn, địa điểm còn phải được rà về quy hoạch, đất đai và công năng xây dựng.

Điều kiện sản phẩm

Gạch đưa ra thị trường phải đáp ứng các yêu cầu về chất lượng, tiêu chuẩn, quy chuẩn và hồ sơ sản phẩm tương ứng với chủng loại.

Mã ngành chỉ xác định phạm vi hoạt động kinh tế, không thay thế nghĩa vụ quản lý chất lượng vật liệu xây dựng.

Yêu cầu về PCCC và môi trường nếu phát sinh

Gạch đất sét nung có thể phát sinh khí thải và tiêu thụ nhiên liệu lớn.

Gạch bê tông hoặc gạch không nung có thể phát sinh bụi xi măng, bụi nguyên liệu, tiếng ồn và nước thải vệ sinh thiết bị.

Doanh nghiệp cần rà thủ tục môi trường dựa trên công suất và công nghệ thực tế.

PCCC cũng phải đánh giá riêng theo công trình, kho và dây chuyền.

Giấy phép hoặc thủ tục riêng với ngành có điều kiện

Nếu doanh nghiệp trực tiếp khai thác đất sét làm nguyên liệu thì mã ngành sản xuất không thay thế quyền khai thác khoáng sản.

Hệ thống ngành 2025 có mã riêng 08104 cho khai thác đất sét.

Vì vậy cần đặc biệt phân biệt giữa “mua đất sét để sản xuất” và “tự khai thác đất sét”.

Hồ sơ cần chuẩn bị khi bổ sung hoặc thay đổi mã ngành sản xuất gạch xây dựng

Xác định mã ngành và nội dung chi tiết

Trước hết cần xác định loại gạch.

Gạch đất sét nung: rà 23920.

Gạch bê tông hoặc sản phẩm gạch từ bê tông, xi măng: rà 23950.

Nếu mua gạch để bán lại: rà thêm ngành thương mại.

Nếu khai thác đất sét: rà 08104.

Đây là cách xác định an toàn hơn việc dùng chung một mã “sản xuất gạch”.

Chuẩn bị quyết định hoặc nghị quyết nội bộ

Doanh nghiệp đang hoạt động muốn bổ sung ngành nghề cần chuẩn bị văn bản nội bộ theo đúng loại hình doanh nghiệp.

Nội dung quyết định hoặc nghị quyết phải thống nhất với danh sách ngành nghề sẽ thông báo thay đổi.

Thực hiện thủ tục thay đổi đăng ký doanh nghiệp

Doanh nghiệp thực hiện thủ tục thông báo thay đổi ngành nghề với cơ quan đăng ký kinh doanh theo quy định hiện hành.

Khi kê khai cần sử dụng Hệ thống ngành kinh tế Việt Nam 2025, có hiệu lực từ ngày 15/11/2025.

Không nên tiếp tục sao chép nguyên mã từ hồ sơ cũ mà chưa đối chiếu hệ thống mới.

Cập nhật hồ sơ giao dịch sau khi thay đổi

Sau khi bổ sung ngành, doanh nghiệp nên cập nhật hồ sơ năng lực, website, hợp đồng, báo giá và các tài liệu giới thiệu nhà máy.

Nếu mở thêm dây chuyền mới thì cần tiếp tục rà hồ sơ môi trường, PCCC, sản phẩm và địa điểm tương ứng.

Những lỗi thường gặp khi đăng ký mã ngành sản xuất gạch xây dựng

Chọn nhầm giữa bán buôn và bán lẻ

Một doanh nghiệp sản xuất gạch có thể đồng thời bán hàng theo nhiều kênh.

Bán theo lô cho đại lý, nhà thầu thường mang tính bán buôn.

Bán trực tiếp cho người tiêu dùng lại cần xem thêm bán lẻ.

Không nên dùng ngành sản xuất để bao phủ toàn bộ hàng hóa mua ngoài được bán lại.

Có sản xuất nhưng chỉ đăng ký thương mại

Đây là trường hợp doanh nghiệp có dây chuyền phối trộn, tạo hình và sản xuất gạch nhưng hồ sơ chỉ ghi bán buôn vật liệu.

Nếu thực tế doanh nghiệp tạo ra sản phẩm thì cần đăng ký đúng ngành sản xuất.

Có thi công nhưng thiếu ngành xây dựng

Một số nhà sản xuất nhận luôn phần xây hoặc lát để tăng giá trị đơn hàng.

Khi đó doanh nghiệp đã có thêm hoạt động xây dựng.

Ngành sản xuất gạch không thể thay thế phần này.

Mô tả ngành nghề không khớp hoạt động thực tế

Ví dụ doanh nghiệp sản xuất gạch bê tông nhưng lại đăng ký 23920 dành cho vật liệu xây dựng từ đất sét.

Đây là lỗi xuất phát từ việc chỉ nhìn chữ “gạch” mà không kiểm tra nguyên liệu và công nghệ.

Theo Hệ thống ngành 2025, gạch từ đất sét và gạch từ bê tông, xi măng được đặt ở các nhóm khác nhau.

Rà soát mã ngành theo bốn kịch bản phát triển của sản xuất gạch xây dựng

Chỉ mua đi bán lại

Nếu doanh nghiệp không có dây chuyền mà chỉ mua gạch thành phẩm về phân phối thì trọng tâm phải là thương mại.

Đối với bán buôn gạch xây, mã 46733 là một trong các mã cần rà trực tiếp.

Không nên đăng ký ngành sản xuất chỉ để tên doanh nghiệp nghe đầy đủ hơn.

Thương mại kết hợp gia công

Doanh nghiệp vừa mua bán gạch vừa nhận xử lý hoặc hoàn thiện sản phẩm theo yêu cầu cần tách hai phần.

Nếu gia công tạo doanh thu thường xuyên thì nên xem xét ngành tương ứng chứ không gộp toàn bộ vào thương mại.

Sản xuất kết hợp phân phối

Đây là mô hình phổ biến nhất.

Nhà máy sản xuất gạch của mình rồi bán trực tiếp cho đại lý và nhà thầu.

Nếu doanh nghiệp còn mua thêm gạch hoặc vật liệu của đơn vị khác để phân phối thì cần bổ sung ngành thương mại cho phần hàng mua ngoài.

Bán hàng kết hợp thi công

Doanh nghiệp sản xuất gạch rồi cung cấp kèm xây, lát hoặc hoàn thiện công trình.

Khi đó cấu trúc ngành nghề ít nhất phải xem xét hai lớp: sản xuất và xây dựng.

Nếu còn vận tải thuê thì có thể phát sinh thêm lớp thứ ba.

Checklist trước khi chốt mã ngành sản xuất gạch xây dựng

Danh mục sản phẩm đã đầy đủ chưa

Cần xác định rõ có sản xuất gạch đất sét nung, gạch block, gạch bê tông, gạch không nung, gạch chịu lửa hay sản phẩm khác.

Không nên chỉ ghi “gạch xây dựng”.

Tên càng chính xác thì việc đối chiếu 23920, 23950 hoặc nhóm khác càng dễ.

Kênh bán và nhóm khách hàng đã xác định chưa

Khách hàng là đại lý, nhà thầu, dự án hay hộ gia đình?

Doanh nghiệp có bán trực tiếp tại nhà máy không?

Có mở cửa hàng vật liệu không?

Có phân phối thêm sản phẩm mua ngoài không?

Các câu hỏi này quyết định có cần ngành thương mại bổ sung hay không.

Có gia công, sản xuất hay khai thác không

Nếu tự khai thác đất sét, doanh nghiệp đã bước sang lĩnh vực khai thác khoáng sản chứ không chỉ sản xuất.

Mã 08104 của Hệ thống ngành 2025 dành cho khai thác đất sét.

Đây là điểm cần kiểm tra rất kỹ trước khi triển khai dự án nhà máy gạch nung.

Có vận chuyển, cho thuê hoặc thi công kèm theo không

Nếu xe chỉ giao hàng của doanh nghiệp thì cần phân biệt với vận tải thuê.

Nếu máy móc được đem cho thuê thì rà ngành cho thuê.

Nếu công ty nhận xây, lát hoặc hoàn thiện công trình thì rà ngành xây dựng.

Không nên cho rằng tất cả đều là hoạt động phụ nằm sẵn trong mã sản xuất gạch.

Thuế, hóa đơn và mã ngành sản xuất gạch xây dựng cần đồng bộ ra sao

Nội dung hàng hóa trên hóa đơn

Tên hàng nên đủ để nhận diện loại sản phẩm thực tế.

Doanh nghiệp nên thống nhất tên gạch, quy cách, đơn vị tính và mã sản phẩm giữa hợp đồng, phiếu nhập nguyên liệu, phiếu xuất kho thành phẩm và hóa đơn.

Ví dụ gạch bê tông và gạch đất sét nung không nên được quản lý chung bằng một tên quá chung nếu chúng thuộc hai dây chuyền khác nhau.

Doanh thu theo từng hoạt động

Nếu doanh nghiệp có doanh thu từ sản xuất gạch, bán vật liệu mua ngoài, vận tải và thi công thì nên tách theo từng mảng.

Việc này giúp phản ánh chính xác hiệu quả sản xuất và tránh tình trạng doanh thu sản xuất bị trộn với doanh thu thương mại.

Chi phí đầu vào tương ứng

Đối với gạch đất sét nung, chi phí có thể gồm đất sét, nhiên liệu, điện, nhân công, khấu hao lò và chi phí môi trường.

Đối với gạch bê tông, chi phí có thể gồm xi măng, cát, đá mạt, phụ gia, điện, máy ép và dưỡng hộ.

Nếu có vận chuyển thì tách nhiên liệu và chi phí xe.

Nếu có thi công thì tiếp tục theo dõi nhân công và chi phí công trường.

Rà soát khi phát sinh ngành mới

Khi doanh nghiệp bổ sung một dây chuyền gạch khác nguyên liệu, bắt đầu bán hàng mua ngoài, mua xe nhận vận chuyển thuê hoặc nhận luôn phần xây dựng, nên rà ngành nghề ngay từ thời điểm phát sinh.

Đối với sản xuất gạch xây dựng, nguyên tắc quan trọng nhất là không dùng một mã chung cho mọi loại gạch. Theo Hệ thống ngành kinh tế Việt Nam 2025, gạch đất sét nung thông thường cần ưu tiên đối chiếu mã 23920; gạch bê tông và các sản phẩm gạch từ bê tông, xi măng cần ưu tiên đối chiếu mã 23950; nếu trực tiếp khai thác đất sét còn phải rà mã 08104; còn mua gạch thành phẩm để bán buôn thì cần xem mã 46733. Việc tách đúng ngay từ dây chuyền sản xuất sẽ giúp hồ sơ đăng ký doanh nghiệp, kế toán và pháp lý nhà máy đồng bộ hơn.

Mã ngành sản xuất gạch xây dựng cần được lựa chọn phù hợp với loại sản phẩm và hoạt động sản xuất thực tế của doanh nghiệp. Đăng ký đúng ngành nghề giúp hạn chế sai sót trong hồ sơ, tạo thuận lợi cho quá trình đầu tư và vận hành cơ sở sản xuất. Trước khi triển khai, doanh nghiệp cũng nên rà soát các điều kiện chuyên ngành liên quan để bảo đảm hoạt động đúng quy định và tạo nền tảng phát triển lâu dài.